IOSEPH HAYDEN, M.D. Oxon.

Erken Yaşam, Aile ve Eğitim

John Hoppner, 1758 yılında Londra'nın Whitechapel semtinde Alman bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesinin kraliyet sarayında görevli Alman hizmetlilerden biri olması, ailenin daha en başından itibaren saray çevresiyle yakın bir bağ kurmasını sağladı. Bu erken dönem çevresi, sanatçıya giden yolu şekillendirse de, başlangıçtaki yönelimi görsel sanatlardan ziyade müzikti. Küçük bir çocukken kraliyet şapelinde koro sanatçısı olarak görev yapan Hoppner, disiplin gerektiren bu rolde yer alsa da, sanata olan doğal eğilimi müziğe olan ilgisini zamanla gölgede bıraktı.

Sanat dünyasına resmi girişi, 1775 yılında Royal Academy'ye adım atmasıyla gerçekleşti. Kurumsal başarılar sayesinde teknik yetkinliğini kısa sürede kanıtlayan sanatçı, 1778 yılında canlı modelden çizim dalında gümüş madalya kazanarak gözlem yeteneğinin pratik bir onayını aldı. 1782 yılına gelindiğinde ise King Lear üzerine yaptığı etkileyici çalışmasıyla Akademi'nin tarihsel resim alanındaki altın madalyasına layık görüldü. Bu erken dönem başarıları, kariyerini tanımlayacak olan yüksek sosyete portreleri için gereken teknik temelleri sağlam bir şekilde inşa etti.

Şöhrete Yükseliş ve Seçkin Eserler

John Hoppner, dönemin en etkili figürlerinin benzerlerini tuvale aktararak Britanya toplumunun en üst tabakalarındaki yerini sağlamlaştırdı. Yüksek sosyetenin sanat siparişlerini yönetme becerisi, Prens of Wales, York Dükü ve Duchess'ı, Lord Rodney ve Lord Nelson portrelerinin St James Sarayı'ndaki devlet dairelerinde sergilenmesini sağladı. Bu eserlerin sergilenmesi yalnızca bir dekorasyon meselesi değil, sanatçının profesyonel statüsünün en somut nişaneleriydi. Tarihsel resim çalışmaları ona erken dönemlerde saygınlık kazandırmış olsa da, jürilerin onun en başarılı üretimleri olarak sürekli vurguladığı alan, kadın ve çocuk tasvirleri oldu.

Sanatçının karakter üzerindeki hakimiyeti, belki de en belirgin şekilde, şu anda Birleşik Krallık, Londra'da English Heritage koleksiyonunda bulunan Mrs. Jordan as Viola in 'Twelfth Night' adlı eserinde kendini gösterir. Bu parça, kariyerini tanımlayan o kendine has yeteneğin bir kanıtıdır. Tuvalin ötesinde ise Hoppner, dönemin edebi kültürüyle de derin bir bağ kurmuştur. 1803 yılında A Series of Portraits of Ladies adlı eserini yayımlayan sanatçı, 1805 yılına gelindiğinde ise Doğu masallarının İngilizce mısralarla yapılmış çevirilerinden oluşan bir cilt sunmuştur. Bu girişimler, etkisi dönemin entelektüel ve sosyal dokusuna kadar uzanan bir sanatçının portresini çizmektedir.

Teknik ve Üslup

John Hoppner’ın teknik kimliği, renk üzerindeki eşsiz hakimiyetinden ayrı düşünülemez. Pigmentleri ustalıkla kullanarak figürlerini tanımlayan, döneminin en yetkin renk sanatçılarından biri olarak kabul edilirdi. Onun yaklaşımı asla kısıtlayıcı veya aşırı titiz bir doğaya sahip değildi; aksine, fırça darbeleri genişlik ve özgürlükle karakterize edilirdi. Bu serbestlik, sanatçının basit bir taklitçiliğin ötesine geçmesine ve portrelerine, çalışmalarını dönemin daha katı akademik geleneklerinden ayıran kendine has bir canlılık katmasına olanak tanıyordu.

Hoppner’ın yönteminde Joshua Reynolds’un gölgesi belirgin bir şekilde hissedilir. Reynolds’un yerleşik estetik anlayışını yansıtan bir çalışma biçimini benimseyerek ondan derin bir şekilde etkilenmiştir. Bu etki, özellikle ışığın kullanımı ve modellerini çevreleyen o yumuşak, resimsel atmosferde, tablolarının Reynolds’un cazibesini anımsatan hafif bir yansıma taşımasıyla en görünür halini alır. O, stili sadece kopyalamakla kalmamış, onun ilkelerini kendi dışavurumcu ihtiyaçlarına göre uyarlamıştır.

Uygulamada bu durum, natüralizm ile aristokratik bir zarafet arasında denge kuran bir üslup doğurmuştur. Formları şekillendirmek için chiaroscuro tekniğinden yararlanmış; ışık ve gölgenin dramatik etkileşimi sayesinde figürleri loş arka planlardan öne çıkarmıştır. Bu teknik, saçın ince detayları veya akademik cübbelerin ağır kıvrımları gibi doku tasvirlerinde son derece etkili bir sonuç vermiştir. Bu unsurları yönetme becerisi, portrelerinin modern göz için bile hala canlı ve hissedilir bir fiziksel varlığa sahip olmasını sağlamıştır.

Çevre, Rakipler ve Öğrenciler

John Hoppner’ın profesyonel yaşamı, Thomas Lawrence ile olan amansız rekabetiyle şekillenmiştir. Bu rekabet sadece bir itibar meselesi değil, Londra elitlerinin ilgisini kazanmak adına verilen doğrudan bir mücadeleydi. Bu iki figür arasındaki gerilim, 1803 ile 1809 yılları arasında, her ikisinin de aynı asistana, Samuel Lane'e sahip olmasıyla fiziksel bir boyut kazandı. Personel düzeyindeki bu örtüşme, o dönemdeki portre piyasasının ne kadar dar ve çekişmeli bir yapıda olduğunu gözler önüne sermektedir.

Sanatçının profesyonel ağı, Britanya sanatının en üst düzeyleriyle kesişen önemli iş birliklerine kadar uzanıyordu. Yaklaşık 1788 yılında, Thomas Gainsborough'un bir çalışmasına katkıda bulunarak, Countess Talbot Charlotte'un portresi için arka planı resmetmiştir. Ayrıca, portre serilerini üretmek amacıyla gravür sanatçısı Charles Wilkin ile yakın bir çalışma yürütmüştür. Bu ortaklıklar, eserlerinin daha geniş kitlelere ulaşabilmesi için teknik uzmanlardan oluşan yapılandırılmış bir sisteme ne denli dayandığını kanıtlar niteliktedir.

Eserlerini Bugün Nerede Görebiliriz?

John Hoppner’ın uluslararası koleksiyonlardaki varlığı, sanatının Britanya Adaları'nın sınırlarını aşan etkileyici gücünü kanıtlar niteliktedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde, New York'taki Metropolitan Museum of Art sanatçının iki değerli eserine ev sahipliği yaparken, Cincinnati'deki Taft Museum of Art da iki önemli çalışmasını korumaktadır. Bu eserler, sanatçının kendi döneminin yüksek sosyete portre sanatında renk ve formu nasıl ustalıkla harmanladığına dair doğrudan bir bakış sunmaktadır.

Birleşik Krallık'ta ise Hoppner'ın mirası, ülkenin en önemli kurumları arasında dağılmış durumdadır. Londra'da bulunan English Heritage, sanatçının portre resmindeki ustalığının en berrak örneklerinden biri olan Mrs Jordan as Viola in 'Twelfth Night' adlı eserini muhafaza etmektedir. Londra'daki National Maritime Museum da bir tablosuna sahip olarak, sanatçının Britanya denizcilik ve sosyal tarihi içindeki etkisinin kalıcılığını sağlamaktadır. Ayrıca, Aberystwyth'teki Galler Ulusal Kütüphanesi de koleksiyonunda bir eserini barındırmaktadır.

• Mrs Jordan as Viola in 'Twelfth Night' (English Heritage, Londra)
• Lord Hugh Seymour (National Maritime Museum, Londra)
• Thomas Williams (Llyfrgell Genedlaethol Cymru / The National Library of Wales, Aberystwyth)