Aert Van Waes

Het Leven en de Vorming van Aert Van Waes

Geboren in Gouda in 1620, groeide Aert Van Waes op tijdens de Gouden Eeuw van de Nederlandse schilderkunst. Zijn vroege jaren werden gevormd door de studie van vorm en lijn, waarbij hij de vaardigheden van een tekenaar ontwikkelde. Hij werkte niet in isolement, maar juist onder de begeleiding van gevestigde meesters. Zijn vormende jaren bracht hij door als student in de ateliers van Wouter Crabeth II, Reinier van Persijn en David Teniers de Jongere.

De kunst van de etskunst werd een essentieel onderdeel van zijn technische ontwikkeling. Hij leerde deze methode van Reinier van Persijn, een ambacht dat een vaste hand en een nauwkeurig begrip vereiste van de ontmoeting tussen inkt en metaal. Deze training stelde hem in staat om de eenvoudige tekening te overstijgen en over te gaan naar de meer gecontroleerde, geëtste lijnen die een groot deel van zijn oeuvre zouden definiëren. Zijn vermogen om details vast te leggen door middel van schetsen en etsen getuigt van een leven dat gewijd was aan het observeren van de subtiele bewegingen van de wereld om hem heen.

Sociale connecties bepaalden vaak het pad van een kunstenaar. Aert Van Waes was een goede vriend van Jan Govertsz Verbyl. De twee mannen deelden meer dan alleen professionele interesses; zij vergezelden elkaar op reizen en trokken samen door uiteenlopende landschappen. Deze kameraadschap heeft waarschijnlijk de perspectieven beïnvloed die hij mee terugnam naar zijn thuisbasis in Gouda, waar hij werkte als een schilder uit de Barok.

Reizen en Professionele Activiteit

Hoewel zijn leven zich in Gouda afspeelde, voerde zijn opleiding hem ver weg van de vertrouwde straten van de Nederlanden. Hij reisde door Frankrijk en Italië, waarbij hij deze regio's doorkruiste om zijn techniek te verfijnen en zijn opleiding te voltooien. Deze reizen boden hem de kans om verschillende lichtinval en vormen te bestuderen voordat hij terugkeerde naar zijn vertrouwde omgeving. Zijn professionele bloeiperiode strekte zich uit van 1639 tot 1664, een tijdperk waarin hij met een grote verscheidenheid aan instrumenten en methoden werkte.

Hij beperkte zich niet tot één enkel medium. Zijn handen voelden zich even thuis bij een penseel als bij een etspen of een potlood. Hij was werkzaam als schilder, tekenaar, etser en ontwerper. Deze veelzijdigheid duidt op een kunstenaar die gewend was aan de praktische eisen van een werkend atelier, waarbij hij moeiteloos bewoog tussen de brede penseelstreken van een schilderij en de fijne, precieze lijnen van een ets of een tekening op perkament.

Opmerkelijke Werken en Artistieke Onderwerpen

Zijn penseel en pen richtten zich vaak op de verstilde, alledaagse figuren die men vond in de straten of aan de randen van het landschap. In werken zoals Vagabond en Beggarwoman, beide vervaardigd rond 1645, ligt de focus op degenen die aan de zijlijn van de samenleving leefden. Hij wist het gewicht van een mand op een hoofd prachtig te vangen in zijn prent van een staande vissersvrouw, een werk uit de periode tussen 1620 en 1664. Zelfs in een eenvoudige prent uit 1645 wordt een vrouw met gevouwen handen gepresenteerd met een stilte die doet denken aan een moment van pauze in een grotere, ongeschreven scène.

De kunstenaar verkende ook het meer conceptuele aspect via de etskunst, waarbij hij nauwkeurig onderzocht hoe de wereld wordt waargenomen. Zijn serie over de vijf zintuigen bevat etsen van Gehoor, Reuk en Gezicht, allemaal vervaardigd tussen 1620 en 1664. Deze werken tonen een fascinatie voor de mechanica van het zien, ruiken en horen. Hij gebruikte het medium ook om naar het leven van de maker zelf te kijken, zoals te zien is in de ets De teleurgestelde schilder, daterend uit de periode tussen 1645 en 1705.