ედუარდ უილკინს ვაიტი

ჯონ მარტინი: სუბლიმური არქიტექტორი

ჯონ მარტინი (1789–1854) მხოლოდ მხატვარი არ იყო; ის სუბლიმურის არქიტექტორი იყო, წინასწარმეტყველი, რომელმაც უზარმაზესი მასშტაბისა და შემზარავი სილამაზის პეიზაჟები შექმნა. დაიბადა ჰეიდონ ბრიჯში (ნორთუმბერლენდი), ოჯახში, რომელიც ღობე-სართავების წარმოებასა და გერალდიკასთან იყო დაკავშირებული. მის ადრეულ ცხოვრებას მცირე რამ მიანიშნებდა იმ დრამატულ სამხატვრო სამყაროზე, რომელსაც ის შექმნიდა. ჩინეთის ფაიფურის შემქმნელად სტაჟირებამ მას ტექნიკური საფუძველი მისცა, მაგრამ საბოლოოდ ლონდონში მივიდა, სადაც დაიწყო როგორც მხატვრის აღზეიმება. მარტინის კარიერა იმათი უზარმაზესი პოპულარობით იყო ნიშანდობლივი – ის თავის ეპოქაში ალბათ ყველაზე კომერციულად წარმატებული მხატვარი გახდა – და კრიტიკული ზიზღით, განსაკუთრებით ჯონ რუსკინის მხრიდან, რომელმაც მისი ნამუშევები ზედმეტად თეატრალურებად მიიჩნია და გულწრფელი ემოციების არარსებობით ახასიათა. ამ ორაზროვანი მიღებით მიუხედავად, მარტინის გავლენა შემდგომ თაობებზე უდავოდ რჩება, რომელმაც ვიზუალური ენა ჩამოაყალიბა, რომელიც მასშტაბით, დრამატიულობით და ადამიანის აღქმის ზღვრების შესწავლით განისაზღვრება.

ადრეული გავლენები და სამხატვრო განვითარება

მარტინის სამხატვრო განვითარებაზე დიდი გავლენა მოახდინა სხვადასხვა დისციპლინაში ადრეულმა გამოცდილებამ. ჰერალდიკის ფერწერაში პირველმა სწავლებამ მას დეტალებისადმი ზრუნვა და კომპოზიციის სიღრმისეული გაგება ჩ instilled, რაც მოგვიანებით გამოიყენა მონუმენტურ პეიზაჟებში. გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა მის დროს, რომელიც მან იტალიელ მხატვარ ბონაფიდე მუსოსთან პერსპექტივისა და არქიტექტურის შესწავლაში გაატარა, რომელმაც მას სიღრმისეული ილუზიების შექმნის თეორიული საფუძველი მისცა. ეს ტექნიკური უპირატესობა შემდეგ ფუზირდა კლასიკურ ლიტერატურაზე მზარდი ინტერესით, განსაკუთრებით ბიბლიასა და მილტონის *კარგულებულ ნაწილზე*, რომლებიც მისი ყველაზე გამორჩეული ნამუშევრების მთავარი წყაროები იყო. ამ წყაროების გავლენა ჩანს მის დრამატულ აღმ depictionებში – წყალდიდობები, ჭირის ეპიდემიები და აპოკალიპტური მოვლენები – რომლებიც ეპიკურ მასშტაბზეა შესრულებული და ადამიანის ფიგურას მცირედ მნიშვნელობას ანიჭებს, რაც ღვთიური სამსჯელოს შეუზღუდავი ძალას ხაზს უსვამს.

დიდი ხედვა: ძირითადი ნამუშევრები და ტექნიკა

მარტინის ყველაზე ცნობილი ნახატებს მათი ზომა და თეატრალობა ახასიათებს. *ბელშაზარის სადღეგრძელო* (1819), ბაბილონის მეფის უკანასკნელი ღამის აღმ depictionება, არის მისი უნარის მაგალითი, შექმნას გარდაუვალ doom-ის ატმოსფერო ფრთხილად ორგანიზებული სინათლისა და ჩრდილის საშუალებით. ნახატის დეტალები – მდიდრული banquet hall, fantom-ური ფიგურები და swirling flames – ერთად ქმნიან დიდების და ტერორის განცდას. ასევე *უკანასკნელი სამსჯელო* (1824) წარმოადგენს ცისა და ჯოჯოხეთის chaotic ხედვას, რომელიც სავსეა ყვირილით მოყოველებული სულებითა და ანგელოზური მეომრებით, რომლებიც აპოკალიპტური ბრძოლაში ჩართულები არიან. მარტინის ტექნიკაში შედის მრავალი თხელი ფენის საღებავის თანაბარი განაწილება სასურველი ატმოსფერული ეფექტების მისაღწევად, ხშირად დიდი ტილოებზე პირველადი ესკიზების გარეშე. მან გამოიყენა შეზღუდული პალიტრა, რომელიც ჭარბად მუქი ლურჯი, ყავისფერი და ნაცრისფერი ფერებით იყო წარმოდგენილი, რაც ინტენსიური ფერის ელფრქვევასთან ერთდებოდა – განსაკუთრებით წითელს – დრამის გასაძლიერებლად. მისი гравურები, რომლებიც ზუსტად დამზადდა ამ ნახატებიდან, კიდევ უფრო მეტ აუდიტორიას გააცნო მისი ხედვა.

კრიტიკული მიღება და მუდმივი მემკვიდრეობა

იმის მიუხედავად, რომ მას დიდი პოპულარობით სარგებლობდა საზოგადოებაში, მარტინის ნამუშევრები თითქმის ყოველთვის კრიტიკულ ზიზღს იწვევდნენ დღის წამყვანი critics-ების მხრიდან, განსაკუთრებით ჯონ რუსკინის მხრიდან, რომელმაც ისინი "მხოლოდ თეატრალურად" მიიჩნია და გულწრფელი ემოციების არარსებობით ახასიათა. რუსკინმა వాდა გაგზავნა, რომ მარტინის ნახატები მხოლოდ clever illusions იყო, რომლებიც შექმნილ იქნა თვალის შთაბეჭდილების მიღებისთვის, ინტელექტისა და სულის ჩართვის გარეშე. თუმცა, ამ კრიტიკულმა ოპოზიციამ შესაძლოა მარტინის მისტიფიკაციას შეუწყო ხელი, რაც მისი რეპუტაცია წინასწარმეტყველ მხატვრად გაამყარა. მისი გავლენა საკუთარი ეპოქის ფარგლებს გასცდა. J.M.W. Turner-მა და Eugène Delacroix-მ შთაგონება მიიღეს მარტინის სინათლის, ფერისა და დრამატული კომპოზიციის შესწავლაში. "სუბლიმურის" კონცეფცია, რომელიც Edmund Burke-მა განსაზღვრა როგორც მასშტაბითა და ძალით გამოწვეული თაყვანისცემისა და ტერორის გამოცდილება, განუყოფლად არის დაკავშირებული მარტინის სამხატვრო ხედვასთან.

ხედვის მამაკაცი: მოგვიანებითი ცხოვრება და სიკვდილი

მოგვიანებით წლებში მარტინმა ყურადღება ლონდონის ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებას მიაქცია. მან ასევე განაგრძო ფერწერა, შექმნა დრამატული პეიზაჟების სერია, რომლებიც წარმოადგენდნენ მდინარე ტემზს და მის გარშემო სივრცეს. სამწუხაროდ, 1853 წელს მას დამ paralyzing stroke-ი შეემთხვა, რის გამოც ის ვერ შეძლო ფერწერა. ის თებერვალში (1854) გარდაიცვალა Douglas-ში (Isle of Man). საკმაოდ მოკლე სიცოცხლის მიუხედავად და მასთან დაკავშირებული კრიტიკული გამოწვევების მიუხედავად, ჯონ მარტინი რჩება ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან და გავლენიან ფიგ