დორა ქარინგტონი

სიცოცხლე ბლუმსბერის სულისკვეთებაში

დორა დე ჰოტინ ქარინგონი, რომელიც ყველას უბრალოდ ქარინგონის სახელით სხვერპნობს, იყო ბრიტანელი ფერთი artist-ი და დეკორატიული ხელოვნების წარმომადგენელი, რომლის ცხოვრებაც ბლუმსბერის ჯგუფის დინამიკურ და ხშირად არეული ფონზე განიშლებოდა. 1893 წელს ჰერფორდში დაბადებული ქარინგონის ისტორია არის მხატვრული ექსპერიმენტების, რთული ურთიერთობებისა და ტრაგიკულად შეწყვეტილი კარიერის ქრონიკა. მიუხედავად იმისა, რომ მის მიერ სიცოცხლის განმავლობაში აღიარება არ მოსწწწამდა, ბოლო ათწლეულებმა აჩვენა მისი უნიკალური ხედვის მზარდი დაფასება – რეალიზმისა და ფანტაზიის ისეთი შერწყმა, რომელიც მძაფრად ასახავს როგორც პირად გამოცდილებას, ისე მეოცე საუკუნის დასაწყისის ხელოვნების ცვალებად ტენდენციებს. ადრეული ასაკიდანვე ქარინგონმა გამოავლინა საოცარი ნიჭი ხატვაში, რაც მხარდამჭერი მშობლებისგან იყო გაღვივებული, რომლებმაც დაინახეს და წაახალისეს მისი ტალანტი. ბედფორდის ჰაი სკულში მიღებულმა განათლებამ მას მყარი საფუტი შეუქმნა, ხოლო ეროვნულ სახელოვნება კონკურსებში მიღწდილმა წარმატებებმა წინასწარ განსაზღვრა მისი მიღება ლონდონის პრესტიჟულ სლეიდის ხელოვნების სკოლაში 1910 წელს. სწორედ სლეიდში აღმოაჩნდა იგი საკუთარი თავი, სადაც დაუმყარდა მჭიდრო მეგობრობას ისეთ თანសមედლებს, როგორებიც იყვნენ პოლ ნაში, მარკ გერტლერი და დოროთი ბრეთი – ურთიერთობებმა კი, რომლებმაც მისი პირადი ცხოვრება და შემოქმედებითი განვითარება ღრმად გარდასახა.

ხელოვნების სტილი, რომელიც კატეგორიზაციას უარყოფს

ქარინგონის მხატვრული სტილი რთულად ექვემდებარება მარტივ კლასიფიკაციას, რაც მისი დამოუკიდებელი სულისკვეთებისა და მრავალფეროვანი გავლენების შესწავლის სურვილის დასტურია. მან შეითვისა იმპრესიონიზმის, პრიმიტივიზმისა და სურრეალიზმის ელემენტები, თუმცა მათ ისეთ რამედ გარდაქმნა, რაც მხოლოდ მისთვის იყო დამახასიადებელი. მისი ნამუშევრები ხასიათდება ინტიმური ხასიათით, იქნება ეს მისთვის საყვარელი ლანდშაფტები თუ მეგობრებისა და ნაცნობების პორტრეტები. ამ ნამუშევრებს ხშირად ახასიათებთ სიზმრისეული ატმოსფერო, რაც რეალობისა და წარმოსახვის საზღვრებს შორის ბუნდოვანებას ქმნის. გარდა ფერწერისა, ქარინგონი მრავალმხრივობას ავლენდა დეკორატიულ ხელოვნებაში; იგი ქმნიდა გრავიურებს, ფრესკებს და თუნდაც პაბების საინფორმაციო დაფებს, რაც წარმოაჩენდა მის ჩართულობას გამოყენებით ხელოვნებაში და შემოქმედებითად პრაქტიკულ მიდგომას. იგი არ ემერიდებოდა არაკონვენციური მასალებით ექსპერიმენტსაც; ფერადი ფოლგა და ქაღალდი მისი კომპოზიციების ნაწილი გახდა, რაც მის მხიარულ ცნობისმოყვარეობასა და ხელოვნული საზღვრების გაფართოების სურვილს გამოხატავდა. ტრადიციული ნორმების გამოწვევის ეს მზადყოფნა მას თანამედროვეთაგან განსხვავებული გახადა.

სიყვარული, დანაკLost-ი და ბლუმსბერის წრე

ქარინგონის ცხოვრება განუყოფლად იყო დაკავშირებული ბლუმსბერის ჯგუფის ინტელექტუალურ და სოციალურ წრეებთან და განსაკუთრებით აღინიშნებოდა მწვავე და არაორდინალური ურთიერთობებით. მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი კავშირი, নিঃসন্দেহে, იყო მწერალ ლიტონ სტრეჩისთან – ადამიანთან, რომელიც მას ღრმად უყვარდა, მიუხედავად მათი ურთიერთობის სირთულეებისა. ეს კავშირი რამდენიმე წელი გაგრძელდა და მისი ცხოვრების ცენტრალურ ძალად იქცა. იმ დროის სოციალური შეზღუდვების დასარბილებლად – და შესაძლოა, თავად ბლუმსბერის შიგნით არსებული მოქნილი საზღვრების ასახვის ნიშნად – ქარინგონი რალფ პარტრიჯთან დებულ pernikahanში შევიდა, რამაც შექმნა „ménage à trois“, რომელიც ყველასთვის ემოციურად რთული აღმოჩნდა. სტრეჩISამდე მას ასევე ჰქონდა მნიშვნელოვანი კავშირები ჯერალდ ბრენანთან და ბერნარდ პენროსთან, რომელთაგან თითოეულმა თავისი კვალი დატოვა მის შემოქმედებითა და ემოციურ სამყაროზე. ეს გამოცდილებები ამარაგებდა იმ ინტროსპექტიული ხარისხით, რომელიც მის ბევრ ნამუშევარში იგრძნობა, რაც პირად ტანჯვას დამაჯერებელ ვიზუალურ ნარატივად გარდაქმნიდა.

აღმოუჩენილი მემკვიდრეობა

ქარინგონის სიკვდილის ტრაგიკულმა გარემოებამ – მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა 1სტრეჩის გარდაცვალებიდან სულ რაღაც ორი თვის შემდეგ, 1932 წელს – ხელოვნების მიმართ მისი შემოქმედების შედარებით უცნობობის პერიოდი გამოიწვია. ათწლეულების განმადლობაში მისი ნამუშევრები მხოლოდ მცირე აღფრთოვანებულთა წრისთვის იყო ცნობილი. თუმცა, მეოცე საუკუნის দ্বিতীয়მა ნახევარმა menyaksikan მისი შემოქმედებითი მემკვიდრეობის ხელახალი აღმოჩენა. პოსტმუმუმური გამოფენები და სამეცნიერო ინტერესი დაიწყო მისი წვლილის სიღრმისა და ორიგინალურობის გამოვლენა 20-ე საუკუნის დასაწყისის ბრიტანულ ხელოვნებაში. დღეს ქარინგონი აღიარებულია არა მხოლოდ როგორც ნიჭიერი ფერთი artist-ი, არამედ როგორც მომხიბვლელი ფიგურა, რომლის ცხოვრებაც უნიკალურ შესაძლებლობას გვაძლევს შევიღოთ ბლუმსბერის ჯგუფის სამყაროში – განსაკუთრებით კი ხაზს უსვამს იმ ქალი ხელოვანების ბრძოლას, რომლებიც ეძებდნენ აღიარებას და შემოქმედებით გამოხატვას მამაკაცზე ორიენტირებულ ეპოქაში. მისი ფერწერები დღესაც ეხმიანება მაყურებელს, თავდამკრავი თავისი ინტიმური პორტრეტებითა და ევოკაციური ლანდშაფტებით, რომლებიც სრულყოფილად აერთიანებს რეალობასა და წარმოსახვას. მისი შემოქმედება არის იმ ხელოვანის დასტური, რომელმაც გაბედა საკუთარი გზის გაკვლევა და დატოვა მემკვიდრეობა, რომელიც დღემდე შთაგონებისა და ინტერესის საგნის არის.