Lady Margaret Duff

უელსელი ვიზიონერი: ჯონ დაუნმანი (1750-1824)

ჯონ დაუნმანი, ARA, რომელიც დაახლოებით 1750 წელს დენბიშირში დაიბადა, რეგენსციის ეპოქის ბრიტანული პორტრეტისა და სუბიექტური მანიერობის ფერწერის გამორჩეულ ფიგურად აღფხვრავს ისტორიაში. მისი შემოქმედებითი გზა ჩესტერსა და ლივერპულში მიღებულ საბაზისო განათლებას მოჰყვა ფორმალური სწავლება სამეფო აკადემიის სკოლებში — იმ ინსტიტუტებში, რომლებმაც საფუტიურად ჩამოაყალიბეს მისი სტილისტური შეგრძნებები და წვლილი შეიტანეს მის მარადიულ მემკვიდრეობაში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი ურთიერთობა ბენჯამინ ვესტთან, სახელovწოდებულ ნეოკლასიციზმის ცნობილ ფერწერელთან, რომლის გავლენა ბევრად სცდა მათ სტუდიურ თანამშრომლობას.

• ადრეული გავლენები: დაუნმანის ფორმირების წლები აღბეჭდილი იყო მისი ეპოქის მხატვრული ტენდენციებით, განსაკუთრებით კი ვესტის მიერ მხარდაჭერილი მზარდი ნეოკლასიციზმის მოძრაობით, რომელიც აქცენტს აკეთებდა კლასიკურ იდეალებსა და გმირულ ნარატივებზე.
• იტალიური ექსპედიცია (1773-1775): მხატვრული წინსვლის მტკიცე სურვილით, დაუნმანი ამბიციურ ექსპედიციაში გაემგზავრა იტალიაში ჯოზეფ რაიტ დერბისთან, თავის ორსულ მეუღლესთან, ენ რაიტთან და რიჩარდ ჰერლსტონთან ერთად. ეს მოგზაურობა არ იყო მხოლოდ შთაგონების ძიება; იგი წარმოადგენდა შეგნებულ შრევას ევროპული მხატ एग्जामपुरური ინოვაციების გულში — პერიოდში, რომელიც ხასიათდებოდა ტექნიკისა და სუბიექტის რევოლუციური ექსპერიმენტებით.

დაუნმანის შემოქმედებითი მწარმოებლობა მის სიცოცხლეში საოცრად მრავალფეროვანი იყო; მან შექმნა 148-ზე მეტი ნამუშევარი, რომელიც 1769 და 1819 წლების間に სამეფო აკადემიაში იქნა გამოფენილი. მიუხედავად იმისა, რომ მისი შემოქმედების საფუძველს პორტრეტები წარმოადგენდა — სადაც ბრიტანული საზოგადოების გამორჩეული ფიგურების მსგავსება იყო დაფიქსირებული — იგი ფლობდა გასაოცარ მრავალმხრივობას სხვადასხვა თემის დამუშავებაში, დაწყებული სიმბოლური რეკორდსიტყვიერი მითოლოგიური სცენებით, დამთავრებული თეატრალური რეპრეზენტაციებით, რომლებიც ოსტატურად აერთიანებდა ხელოვნულობასა და ემოციას. ისეთი ნამუშევრები, როგორიცაა „როზალინდი“, შექმნილი შექსპირის გალერეისთვის, წარმოაჩენს კომპოზიციისა და ფერის მისტიურ ფლობას, რაც მისი ეპოქის ესთეტიკურ პრინციპებს ასახავს. გარდა ამისა, ისეთი ნამუშევრები, როგორებიცაა „ლუკრეციას სიკვდილი“, „ბაქას ქურუმ-მღვდელი“, „ტობიასი“, „ლამაზი როზამონდი“, „ორესტეს დაბრუნება“ და „ჰერცოგი რობერტი“, მისი უნარის დასტურია, რათა რთული ნარატივები თვალშისაცემ ვიზუალურ სიცხადით გადმოგვცეს.

ტექნიკა და სტილი

დაუნმანის მხატვრული ტექნიკა გამოირჩეოდა დეტალების მეტსახიერებით — რაც ნეოკლასიციზმის საფირმო ნიშანია — და ტონალური გრადაციების სენსიტიურობით, რამაც საოცარი ატმოსფერული ეფექტები შექმნა. იგი ოსტატურად იყენებდა ზეთს და ქ chalk-ს (ბიჭურ ფანქარს), ხშირად ფენებდა ტექსტურებსა და ფერებს ლამინირებული ზედაპირების შესაქმნელად და ტილოებზე განსახიერებული ემოციის დასამატებლად. მისი პორტრეტები გამორჩეული იყო თავშეკავებული ელეგანტურობითა და ფსიქოლოგიური სიღრმით, რაც აკადვში მხოლოდ ფიზიკურ გარეგნობას კი არა, არამედ სუბიექტის შინაგან ხასიდამდე ასახავდა — რაც მისი ღრმა ცოდნის დასტურია ადამიანის ანატომიისა და ექსპრესიის შესახებ.

გამორჩეული მიღწევები და მემკვიდრეობა

1795 წელს სამეფო აკადემიის ასოციატად არჩევამ დაუნმანის პოზიცია ლონდონის მხატვრულ წრეებში განამტკიცა და მას, როგორც პატივსაცემ ხელოვანს, რეპუტაცია მიჭრა. მისი გრძელვადიანი გავლენა შეინიშნება შემდგომი თაობის ფერწერებში, რომლებმაც მიიღეს მისი სტილისტური მიდგომა — განსაკუთრებით თეატრალური კომპოზიციებისა და ემოციური ტონალური პალიტრისადმი მისი სიყვარული. დღეს დაუნმანის ნამუშევრები ინახება პრესტიჟულ მუზეუმებში ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში, რაც უზრუნველყოფს, რომ მისი წვლილი ბრიტანული ხელოვნების ისტორიაში კვლავაც აღფრთოვანებისა და სამეცნიერო ინტერესის საგამოკვეთად დარჩეს.

ოჯახი და მოგვიანებითი წლები

დაუნმანი 1780 წელს ენ რაიტს დაქორწინდა და ქემბრიჯში დაფუძნდა, მანამდე კი ლონდონსა და შემდგომ ვესტ მალინგში გადასახლდა. იგი გახდა სერ ედვინ დაუნმანის მამა, ხოლო მისი ქალიშვილი თომას লოიდს დაქორწინდა. მისი შემოქმედებითი ძიება მტკიცედ დარჩა შემოუ mengubahებლი, სანამ 1824 წლის 24 დეკემბერს არ გარდაიცვალა, დატოვა მნიშვნელოვანი ხელოვნების კოლექცია, რომელიც თავის ქალიშვილს აუცხადებინა — რაც მხატვრის პირადი ცხოვრებისა და პროფესიული მიღწევების მჭიდრო კავშირის მწარედ დასახლებული შეხსენებაა.