Henrietta Nelson Noble

ისტორიასა და დრამაში নিম погруლული ცხოვრება

ბენჯამინ რობერტ ჰეიდონი, სახელი, რომელიც შესაძლოა ნაკლებად ცნობადი იყოს მისი რომანტიკული ეპოქის თანამედროვეებისთვის, მიუხედავად ამისა, საინტერესო და ამაღელვებელ ადგილს იკავებს მე-19 საუკუნის ბრიტანულ ხელოვნებაში. 1786 წელს პლიმუთში დაბადებული, სტამბათმისა და გამომცემლის ვაჟი, ჰეიდონის ცხოვრება იყო ისტორიული ფერწერისადმი მთელიგულად მიძღვნილი, რაც მუდმივ ფინანსურ სირთულეებსა და, საბოლოოდ, ტრაგიკულ სასოწარტყუინვას ახლდა თან. ადრეული ასაკიდანვე მან გამოავლინა სწავლის გასაოცარი ნიჭი, რასაც დედამისმა შეუწყო ხელი და რაც ალბინუსის ილუსტრაციებით გამოწვეულმა ანატომიისადმი მზარდმა ინტერესმა გაამძაფრა. ეს ანატომიური სიზუსტე მისი შემოქმედების ნიშნ menjadi, რაც მის დრამატულ კომპოზიციებს მეტად დეტალურ და რეალისტურ საფუძველს სძენდა. პლიმ muth-ის გრამატიკული სკოლისა და მოგვიანებით პლიმპტონის გრამატიკული სკოლის სწავლებამ მყარი საფუძველი ჩაუყარა მის განათლებას, თუმცა მხოლოდ 1804 წელს ლონდონში გადასვლამ და სამეფო აკადემიის სკოლებში ფრენამ ნამდვილად მიიყვანა იგი ისტორიული ფერწერის გზაზე – ჟანრზე, რომელიც მან ურყევი რწმენით დაიცვა.

დიდებული ისტორიული ხედვების ძიება

ჰეიდონის მხატვრული ამბიცია მჭიდროდ იყო დაკავშირებული დიდ ისტორიულ ნარატივებთან, თუმცა მისი პორტფოლიო ასევე მოიცავდა პორტრეტებსა და თანამედროვე სცენებს. მან სამეფო აკადემიაში 1807 წელს წარდგა ნამუშევრით „დასვენება ეგვიპტეში“, რომელმაც მაშინვე მოიპოვა ყურადღება და თომას ჰოპის მხარდაჭერაც უზრუნველყო. თუმცა, სწორედ მის შემდგომ ნამუშევარს, „დენტატუსს“ (1809), მოჰყვა როგორც აღიარება, ისეControversy. ნამუშევარი, რომელიც გამოსლენისადმი უარს ამბობილ რომაელ ჯარისკაცს ასახავდა, აკადემიის კომიტეტის მიერ ზედმეტად პოლიტიკურად დაძაბულად იქნა შეფასებული და უფრო ნაკლებად მნიშვნელოვან ადგილზე გადაიტანეს – ამ ქმედებამ ჰეიდონში ინსტიტუტისადმი მთელი ცხოვრების მანძილზე არსებული უნდობლობა გააღვიძა. მისი სტილი ნეოკლასიკური სიმკაცრისა და რომანტიკული ჟინიდან შემდგარი შთამბეჭდავი ნაზავი იყო. იგი იყენებდა დრამატულ კომპოზიციებს, მკვეთრ განათებასა და დინამიკურ პოზებს ემოციური ინტენსივობის გადმოსაცემად. ის მხოლოდ ისტორიას კი არ ასახავდა, არამედ ცდილობდა მის *აღორძინებას*, თავის ტილოებს მორალურ სიმძიმესა და სამოქალაქო ღირსებას სძენდა. ისეთი ნამუშევრები, როგორიცაა „ქრისტეს შესვლა იერუსალიმში“, რომელიც გადაჭედილი ფიგურებითაა სავსე – მათ შორის მისი თანამედროვეთა, როგორიცაა ვორდსვორთი, ჰაზლიტი და ქითსი – ამ მიდგომის საუკეთესო მაგალითია. „სოლომონის სამსჯავრო“ და „ლაზარეს აღორძინება“ კიდევ უფრო მეტად წარმოაჩენს მის უნარს, გადამწყვეტი მომენტები დიდებულებითა და ფსიქოლოგიური სიღრმით გამოსახოს. მისი პორტრეტებიც კი, მაგალითად თომას ალკოკის, ავლენს ნეოკლასიკურ სენსიტიურობას, რომელსაც რომანტიკული მგრძნობელობა ახასიათებს.

ფინანსური ტრესისგან დაღচিლი მრავალფეროვანი გზა

მიუხედავად კრიტიკული აღიარებისა, ჰეიდონის კარიერას მუდმივად ჩრდილავდა ფინანსური სირთულეები. 1810 წელს მამამისმა მხარდაჭერა შეწყვიტა, რამაც იგი აიძულა, მხოლოდ ხელოვნებისგან მიღებულ შემოსავალზე ენდო – რაც ძალიან არასტაბილური არსებობა იყო მისი პროექტების მასშტაბისა და ამბიციების გათვალისწინებით. დავრდომებმა მეწარმოეებთან, განსაკუთრებით ლორდ მულგრეივსა და რიჩარდ პეინ knightთან, კიდევ უფრო გაამწვავა მისი პრობლემები. მას ჰქონდა სამწუხარო მიდრეკილება არაეთიკური და უტაქტო ურთიერთობებისკენ, რამაც შესაძლო მფარველებს დააშორა და მისი კომერციული წარმატება შეაფერხა. მისი ფავორიტი ტილოების უზარმაზარი ზომაც ხელს უშლიდა სტაბილურობას; ფართომასშტაბიანი ისტორიული ტილოების წარმოება ძვირი და გაყიდვა რთული იყო. შედეგად, ჰე एग्जामपुर არაერთხელ მოუხდა ვალების გამო ციხეში ყოფნა – 1821 და 1827 წლებში – რაც ღრმად დაატრავმირა იგი და გაზარდა ფრუსტრაციისა და წყენის გრძნობა. ის იყო ადამიანი, რომელსაც მხატვრული ხედვა წარმართავდა, მაგრამ პრაქტიკულმა რეალობამ მუდმივად შეაფერხებდა.

მემკვიდრეობა და ვნებიანი ხმის ექო

მიუხედავად იმისა, რომ მისი ცხოვრება ტრაგიკულად დასრულდა, ბენჯამინ რობერტ ჰეიდონმა მნიშვნელოვანი მემკვიდრეობა დატოვა. იგი იყო ისტორიული ფერწერის მტკიცე მომხრე იმ დროს, როდესაც მისი პოპულარობა მცირდებოდა; მას სჯეროდა, რომ ამ ჟანრს მორალური რეფლექსიის შთაგონებისა და სამოქალაქო პასუხისმგებლობის აღძვრის ძალა ჰქონდა. მისი ვრცელი დღიურები, რომლებიც სიკვდილის შემდეგ გამოქვეყნდა, ფასდაუდებელ ინფორმაციას იძლევა მისი ეპოქის სახელოვნებო გარემოს შესახებ – ეს არის გულწრფელი და ხშირად მკაცრი აღწერა იმ პერსონაჟების, პოლიტიკისა და გამოწვევებისა, რომლებსაც ხელოვანები მე-19 საუკუნის ინგლისში აწყდებოდნენ. განსაკუთრებით აღსანიშნავია „ელიჯის მარმარილოების“ გავლენა მის შემოქმედებაზე; იგი ზედმიწევნით სწავლობდა მათ ანატომიურ სიზუსტეს და ამ ცოდნას ადამიანის ფორმის გამოსახატავად იყენებდა. იგი ასევე იყო თავდადებული მასწავლებელი, რომელმაც თავისი ცოდნა ისეთ მოსწავლეებზე გადასცა, როგად იყო ჩარლზ ლოკ ᱤსტლეიკი. მიუხედავად იმისა, რომ დღეს მას ხშირად ყურადღების მიღმა ტოვებენ, ჰეიდონის ერთგულება მნიშვნელოვანი ისტორიული მოვლენების დრამატული ინტენსივობითა და ემოციური რეზონანსით გამოსახვისადმი, მას მყარად აკკუთვნებს რომანტიკულ ტრადიციას. მისი ტილოები რჩება იმ ეპოქის ძლიერ დასტურად, რომელიც ისტორიით, დრამითა და ადამიანური ემოციების სირთულით იყო მოხიბლული. მისი ცხოვრება ერთგვარი გამაფრთხილებელი ამბავია – შეხსენება იმისა, რომ სახელოვნებო გენიუსი ყოველთვის არ ნიშნავს ფინანსურ უსაფრთხოებას ან კრიტიკულ აღიარებას – მაგრამ ასევე შთაგონებაა მათთვის, ვინცហ៊კინება, მიჰყვეს თავის ვნებას ურყევი თავდადებით, სირთულეების წინაშეც კი.

საბოლოო დაღმავალი გზა

წლების განმავლობაში დაგროვილმა ბრძოლამ და ფრუსტრაციამ ჰეიდონი 1846 წელს თვითმკვლელობისკენ მიიყვანა. მისი დღიურები საშინელ እይታვს გვაწვდის მის სასოწარტყუინვას სიღრმეებზე, რაც აჩვენებს ადამიანს, რომელიც ტანჯოდა ფინანსური უბედურებებითა და სახელოვნებო იმედგაცრუებებით. მისი სიკვდილის წინ გამართული გამოფენის წარუმატებლობა – რომელიც overshadowed იყო გენერალ ტომ Thumb-ის სენსაციური პოპულარობით – საბოლოო დარტყმად იქცა. მისმა თვითმკვლელობამ შეძწუპინდა სამartო სამყაროს და გამოიწვია მისი ყოფილი კრიტიკოსების მხრიდან დაგვიანებული თანაგრძნობის ტალღა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი სასოწლობაში გარდაიცვალა, ბენჯამინ რობერტ ჰეიდონი იხსენებენ არა მხოლოდ მისი დრამატული ტილოების, არამედ როგორც ხელოვნების განათლების მტკიცე მომხრეისა და თავისი ეპოქის ქრონიკოსისა, რომლის წერილებიც დღემდე ნათელს ჰფენს იმ ხელოვანის ბრძოლასა და გამარჯვებებს, რომელიც კონკურენტულ სამყაროში აღიარებისკენ სწრაფავს.