კანადური სულის პიონერი: Lawren Stewart Harris-ის ცხოვრება და შემოქმედება
Lawren Stewart Harris, რომელიც 1885 წელს ონტარიოს ბრანტფორდში დაიბადა, მხოლოდ მხატვარი არ იყო; იგი კანადური იდენტობის არქიტექტორი იყო. მდიდარი წარმომავლებიდან გამოსული – მისი ოჯახის სიმდიდრე Massey-Harris-ის სასოფლო-სამეურნეო მანქანა-აგარათების იმპერიიდან მოდიოდა – ჰარისი ფლობდა ფინანსურ თავისუფლებას, რათა მთლიანად დაეთმო მხატვრული ექსპლორაციისთვის. ამ დამოუკიდებლობამ მას საშუალება მისცა, შეექმნა გზა, რომელიც ევროპული ტრადიციებისგან განსხვავებული იყო და გამხდარი გამორჩეული ფიგურა უნიკალური კანადური ესთეტიკის განსაზღვრაში. ადრეული ასაკიდანვე მან გამოავლინა ღრმა ინტერესი ხელოვნებისადმი; მან გაიარა ფორმალური სწავლება ჯერ ბერლინში, შემდეგ კი დაბრუნდა კანადაში გაფართოებული პერსპექტივით, რომელიც მალე მიმართული იქნებოდა საკუთარი სამშობლოს არსის ასახვისკენ.
ჰარისის შემოქმედებითი მოგზაურობა ნამდვილად აალდა „შვიდი ადამიანის ჯგუფის“ (Group of Seven) ჩამოყალიბებაში მისი მონაწილეობით. ხელოვანთა ეს კოლექტივი – მათ შორის J.E.H. MacDonald, Franklin Carmichael და A.Y. Jackson – იზიარებდა რევოლუციურ ხედვას: ევროპული სტილების მიბაძვის მიღმა გასვლა და კანადური ლანდშაფტის პირველქმნილი, ველური სილამაზის თამამი ორიგინალურობით აღწერა. ჰარისი არ იყო მხოლოდ წევრი; იგი იყო კატალიზატორი, რომელიც უზრუნველყოფდა როგორც ფინანსურ მხარდაჭერას, ისე ინტელექტუალურ ლიდერობას, რაც ჯგუფს წინ წაიყვანდა. მას სჯეროდა მიწასთან სულიერი კავშირისა და აღიქვამდა უზ vast ტყეებს, ცივ მთებსა და ყინულოვან northern მხარეებს, როგორც თემებს, რომლებიც ღრმა მხატვრული მოკრძალების ღირსნი იყვნენ.
სტილის ევოლუცია: იმპრესიონიზმიდან აბსტრაქციამდე
ჰარისის სტილმა მთელ კარიერას განვითარებული საოცარი ტრანსფორმაცია განიცადა. თავდაპირველად, ევროპულ სწავლებებზე დამოკიდებულმა იმპრესიონისტულმა და პოსტ-იმპესრენისტულმა გავლენამ, მის ადრეულ ნაშრომებში მკვეთრი პალიტრა და სინათლისა თუ ატმოსფეროს ასახვისკენ სწრაფვა გამოკვეთა. თუმცა, ეს მიდგომა მალე დაступиდა ბევრად უფრო გამორჩეულ რამეს. Algoma-ს მკაცრი სილამაზით და შემდგომ, Lake Superior-ისა და არქტიკის დრამატული ლანდშაფტებით შთაგონებულმა, ჰარისმა დაიწყო კომპოზიციების გამარტივება, ფორმების შემცირება მათ არსებით გეომეტრიულ ფიგურებამდე და შეზღუდული ფერთა სქემის გამოყენება. ეს არ იყო მხოლოდ ესთეტიკური არჩევანი; ეს იყო შეგნებული მცდელობა, გადმოგვეცა კანადური ველოს სულიერი ძალა და მარადიული ხარისხი.
1920-იან წლები ჰარისისთვის რადიკალური ექსპერიმენტების პერიოდს წარმოადგენდა. იგი სულ უფრო მეტად მიისწრაფოდა აბსტრაქციისკენ, ამოიღებდა რეპრეზენტაციულ დეტალებს ფერისა, ხაზისა და ფორმის მეშვეობით ემოციური და სიმბოლური მნიშვნელობის გადმოსაცემად. აღსანიშნავია, რომ მან შეწყვიტა თავის ნამუშევრების ხელმოწერა და თარიღის მითითებაც კი, რადგან სჯეროდა, რომ ხელოვნება საკუთარ ღირსებაზე უნდა იდგეს, ხელოვანის იდენტობისა თუ ისტორიული კონტესტის ტვირთის გარეშე. ამ თამამმა ნაბიჯმა ხაზი გაუსვა მის ერთგულებას წმინდა ვიზუალური გამოცდილებისადმი, რაც მაყურებელს მოუწოდებდა ნახატებთან უფრო ღრმა, ინტუიციური დონით დაკავშირებისკენ. მოგვიანებით, ცხოვრების ბოლო წლებში, ჰარისი სრულ აბსტრაქციას მიჰყვებოდა, გახდა New Mexico-ში შექმნილი Transcendental Painting Group-ის თანადამფუძნებელი და იკვლევდა არეპრეზენტაციულ ხელოვნებას, რომელიც sought ეცა უნივერსალური სულიერი ჭეშმარიტებების გამოხატვას.
მემკვიდრეობა და გავლენა: წარუვალი შთაბეჭდილება
Lawren Harris-ის წვლილი კანადურ ხელოვნებაში შეუფასებელია. როგორც „შვიდი ადამიანის ჯგუფის“ დამფუძნებელი წევრი, მან გადამწყვეტი როლი ითამაშა კანადის პირველი საერთაშორისოდ აღიარებული თანამედროვე ხელოვნების მოძრაობის ჩამოყალიბებაში. მისმა ნახატებმა არა მხოლოდ ლანდშაფტის ფიზიკური სილამაზე ასახეს, არამედ წარმომოកროლეს ეროვნული სიამაყისა და იდენტობის განცდაც. მან დაეხმარა კანადელებს საკუთარი ქვეყნის ახლებური თვალით დანახვაში, რათა აღიარებულიყვნენ მისი უნიმედო ხასიათი და სულიერი მნიშვნელობა.
მისი მხატვრული მიღწევების მიღმა, ჰარისი იყო კანადური კულტურის თავდადებული მქადაგებელი. იგი აქტიურად უწყდა ხელს სხვა ხელოვანთა შემოქმედების პოპულარიზაციას და მხარს უჭერდა ხელოვნების განათლების მნიშვნელობას. მისი გავლენა სცილდებოდა ფერწერასაც; მან შთაგონებით მოგვცა თაობებს, რათა შეეცდნათ საკუთარი შემოქმედებითი ხედვის კვლევა და გლობალურ სამხატვრო სამყაროში მკვეთრად კანადური ხმის ჩამოყალიბების გამოწვევებისთვის.
1969 წელს ჰარისი სამართლიანად დაჯილდოვდა როგორც Order of Canada-ს კომპანიონი, რაც აღიარებდა მის მთელი ცხოვრების მანძილზე ხელოვნური სრულყოფილებისადმი ერთგულებას და ქვეყნის კულტურულ ლანდშაფტზე მის ღრმა გავლენას. მისი ნამუშევრები კვლავაც წარმოდგენილია კანადის უმსხვილეს მუზეუმებში და საერთაშორისო დონეზე, რაც უზრუნველყოფს მისი მემკვიდრეობის შენარჩუნებას მომავალი თაობებისთვის. Lawren Harris-ის ძალის განცდა ნიშნავს კავშირს თავად კანადის სულთან – ქვეყანასთან, რომელიც სავსეა სიუ 넓ობით, სილამაზითა და მარადიული სულით.
- გამორჩეული ნამუშევრები: “Above Lake Superior” (1922), “Algoma Country,” “Houses, Chestnut Street”, "Northern Lake", "Mountains, Moraine Lake".
- დამატებითი კვლევა: შეიცნეთ მეტი Lawren Harris-ის შესახებ Wikipedia-ზე და ეწვიეთ კოლექციას The McMichael Canadian Art Collection-ში.
