ჯორჯ ჰოვლენდ ბომონტ

ხელოვნებას მიძღვნელი ცხოვრება: ჯორჯ ჰოვლენდ ბომონტის სამყარო

სერ ჯორჯ ჰოვლენდ ბომტი, რომელიც 1753 წელს, ესექსის მშვიდეთ გრეტ ბომში დაიბადა, ისეთი ფიგურა იყო, რომლის ცხოვრებაც მე-18 საუკუნის ბოლო და მე-19 საუკუნის დასაწყისის ბრიტანეთის განვითარებად გემოვნებასა და ვნებებს ასახავდა. ახალგაზრდობაში ბარონეტობისა და მამკვიდრეობის მიღების შემდეგ, ბომონტის გზა არ ყოფილა პირდაპირ ხელოვნებისკენ მიმართული. თუმცა, მისმა განათლებამიტონ სკოლაში მოიცვა ლანდშაფტური ფერწერის პირველადი სწავლება ალექსანდრე კოზენსთან, რამაც მას ვიზუალური ხელოვნებისადმი მთელი სიცოცხლის მანძილზე გაუ持უნებელი ინტერესი შეუერთა. ეს ადრეული გამოცდილება მხოლოდ წინაპირობა აღმოჩნდა 1782 წელს, მეუღლესთან, მარგარეტთან ერთად განხორციელებული „დიდი ტურის“ გარდამტამი გამოცდილებისა. იტალიამ და მისმა მდიდარმა სახელოვნებო მემკვიდრეობამ გადამწყვეტი როლი ითამაშა; ბომონტის თვალ eyes გაეხსნა ძველი ოსტატების შედევრებზე, რამაც მასში არა მხოლოდ აღფრთოვანება, არამედ ამ ნამუშევრების შეგროვებისა და გააზრების მწკვიავი სურვილი გააღვიძა. ამ მოგზაურობამ საფუძველი ჩაუყარა ხელოვნებას მიძღვნილ ცხოვრებას — როგორც გამორჩეული კოლექციონერისა და თავდადებული, თუმცა ხშირად თვითკრიტიკული ფერწერის,

გემოვნების კულტივირება: კოლექცია, მეწამველობა და სახელოვნებო განვითარება ინგლისში დაბრუნების შემდეგ, ბომონტმა შეუდგა ძველი ოსტატების ფერწერის შთამბეჭდავი კოლექციის შექმნას, რაც ნამდვილი ვნებით იყო განპირობებული, მიუხედავად შეზღუდული ფინანსური რესურსებისა. ამ კოლექციის ცენტრალური ნაწილი იყო კლაუდ ლორენის „ლანდშაფტი ჰაგარითა და ანგელოზით“ — ტილო, რომელიც ბომონტის ესთეტიკური იდეალების სიმბოლოდ იქცა. იგი მხოლოდ ნივთებს კი არ ეძენდა, არამედ ქმნიდა ვიზუალურ ბიბლიოთეკას, რაც მისი განვითარებადი წარმოდგენების დასტური იყო სახელოვნებო სრულყოფილებაზე. ამავდროულად, 1794 წლიდან 1825 წლამდე ბომონტი საკუთარ ნამუშევრებს სამეფო აკადემიაში აჩვენებდა, რითაც ლონდონის სახელოვნებო წრეებში პატივსაცემი ამატორის სტატუსი მოიპოვა. მისი სოციალური ცხოვრება ხელოვნების ძიებასთან ერთად ყვავოდა; იგი მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ლონდონის სახელოვნებო წრეებთან და თავისი საქმიანობით აქტიურად მონაწილეობდა იმ ეპოქის კულტურულ პროცესებში. მის სტილზე გავლენა მოახდინეს რიჩარდ უილსონმა და თომას ჰერნმა, რაც იგრძნობოდა მის რომანტიზმულიკენ მიდრეკილ ნამუშევრებში, როგორიცაა „ხედი კესვიკიდან“ (1779). მიუხედავად ამისა, იგი დარჩებოდა აკადემიური ტრადიციების მტკიცე დამცველად და ხშირად აკრიტიკებდა უფრო რადიკალურ ხელოვანებს, მათ შორის ჯ.მ.უ. ტერნერს. თუმცა, ეს კონსერვატიული პოზიცია არ ნიშნავდა სრული ჩაკეტილობის; ბომონტმა სრული თავისუფლება მისცა ახალგაზრდა ჯონ კონსტებელს თავის კოლექციაზე, რამაც საფუძველი ჩაუყარა მათ ურთიერთობას, რომლის კულმინაციაც გახდა კონსტებლის შემოქმედება — ბომონტის გამორჩეული თვალით აღმოჩენილი ნამდვილი ტრიბუტი.

საზოგადოებრივი ხელმისაწვდომობის ხედვა: ეროვნული გალერეის დაფუძნება

შესაძლოა, ბომონტის ყველაზე მარადიული მემკვიდრეობა სწორედ ეროვნული გალერეის დაფუძნების მასთან დაკავშირებულ როლში მდგომარეობს. იმის გაცნობიერებით, რომ საზოგადოებას სჭირდებოდა სივრცე ძველი ოსტატების ნამუშევრების საჩვენებლად, მან 1823 წელს მთავრობას უპრეცედენტო შეთავაზება წარუდგინა: იგი გადასცემდა თავისი კოლექციიდან თექვსმეტ ტილოს იმ პირობით, რომ ხელისუფლება ასევე შეიძენდა ჯონ იულიუს ანგერშტეინის კოლექციას და უზრუნველყოფდა შესაბამის შენობას. ამ გაბედულმა წინადადებამ პარლამენტს მოქმედებისკენ უბიძგა, რამაც საბოლოოდ 1824 წლის მაისში ეროვნული გალერეის გახსნა განაპირობა. ბომონტის საკუთარი წვლილიც მალევე მოჰყვა, რითაც მან ბრიტანული ხელოვნების ისტორიაში საკვანძო ფიგურად ჩამოიმკვიდრა თავი. მას სურდა შეექმნა სივრცე, სადაც დიდი ხელოვნება ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა, რაც ხელოვნების დემოკრატიზაციისა და მომავალი თაობებისთვის კულტურული გარემოს გასამდიდრებლად იყო მიმართული. ეს არ იყო მხოლოდ ფილანთროპია; ეს იყო ბომონტის ღრმა რწმენის გამოხატულება ხელოვნების გარდამტამი ძალისა და ეროვნული იდენტობის მნიშვნელობის შესახებ.

მარადიული გავლენა და სახელოვნებო მემკვიდრეობა

სერ ჯორჯ ჰოვლენდ ბომტი 1827 წელს გარდაიცვალა, დატოვა მემკვიდრეობა, რომელიც მის საკუთარ შემოქმედებას ბევრად სცილდება. მისი თავდადება ძველი ოსტატების შეგროვებისა და პოპულარიზაციისთვის მნიშვნელოვნად ამდიდრდა ბრიტანულ სახელოვნებო ლანდშაფტს, ხოლო კონსტაბელის მსგავსი ახალი ნიჭიერი ხელოვანების მხარდაჭერამ ახალი ტალანტების აღმოჩენას შეუწყო ხელი. ეროვნული გალერეის დაფუძნება მისი ხედვისა და ერთგულების მარადიულ მონუმენტად რჩება — როგორც დასტური მისი რწმენისა, რომ ხელოვნებას შეუძლია შთაგონება, განათლება და გაერთიანება. ბომონტის გავლენა დღესაც იგრძნობა, არა მხოლოდ იმ გალერეის კედლებში, რომელიც მან დაეხმარა შექმნას, არამედ იმ მუდმივ დიალოგშიც, რომელიც ხელოვნების გემოვნებასა და კულტურის საზოგადოებრივ ხელმისაწვდომობას ეხება. ის რჩება შთამბეჭდავ ფიგურად — თავდადებული ამატორი, რომელმაც თავისი ვნებათა და გამორჩეული გემოვნებით საფუძვლიანად შეცვალა ბრიტანული ხელოვნების ისტორიის მიმდინარეობა.