სესილ გორდონ লসন

ინგლისური სილამაზის წარმავალი გამოკვეთა: სესილ გორდონ লოსონის ცხოვრება და შემოქმედება

სესილ გორდონ ლოსონი, სახელი, რომელიც შესაძლოა ნაკლებად რეზონანსული იყოს მისი თანამედროვეების, მაგალითად, მილეის ან კონსტაბლის სახელებთან შედარებით, მიუხედავად ამისა, სასიცოცხლო და ამაღელვებელ ადგილს იკავებს მე-19 საუკუნის ბრიტანული პეიზაჟური ფერწერის ისტორიაში. 1849 წლის 3 დეკემბერს, შროფშირში, უელინგტონში დაბადებული ლოსონის ცხოვრება ტრაგიკულად მოკლე აღმოჩნდა და მხოლოდ שלוცდათმეტ წლამდე, 1ЛЬ882 წელს დასრულდა. თუმცა, ამ რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში მან შეძლო გამორჩეული მხატვრული ხმის ჩამოყალიბება — ხმის, რომელიც ულამაზესად აერთიანებდა ინგლისური სოფლის იდილიკურ ხილვებს მელანქოლიის ფარული დრამატულობასთან და სოფლის ცხოვრების გამჭრიახ დაკვირვებასთან. იგი ხელოვნებით ტრადიციებით გაჯერებული ოჯახიდან მოდიოდა; მისი მამა, უილიამ ლოსონი, პატივსაცემი პორტრეტისტი იყო, დედას კი ასევე ჰქონდა მხატვრობის გამოცდილება. ამ მზრუნველ გარემოს, მისი ძმების ნიჭთან ერთად — ფრანცის ვილფრიდთან, რომელიც ისტორიული ჟანრის ფერწერი იყო, და მალკოლმ ლეონარდთან, რომელიც მუსიკოსი იყო — სესილში ხელოვნებისადმი ღრმა ერთგულება ჩამოუყალიბა ძალიან ადრეული ასაკიდან. მისი დაბადებისთანავე ოჯახის გადასვლამ ლონდონში, დედაქალაქის მზარდ სახელოვნებო სცენასთან შეხვედრა უზრუნველყო, რამაც საფუძველი ჩაუყარა მის მომავალ მიღწევებს.

დაუკადრებელი თვალი: ადრეული გავლენები და მხატვრული განვითარება

აღსანიშნავია, რომ ლოსონს არ გამოუვლია ფორმალური მხატვრული განათლება. მისი სწავლება მთლიანად ოჯახური წრის ფარგლებში — მამისა და ძმა ვილფრიდისგან მიღებული ხატვის გაკვეთილებით — და თავდაუზოგავი თვითგანათლების შედეგად მოხდა. ამ არაორდინალურმა გზამ მას საშუალება მისცა, განევითარებინა უნიკალურად პერსონალური სტილი, რომელიც თავდაპირველად უილიამ ჰენრი ჰანტის დელიკატურ რეალიზმზე იყო დამოკიდებული. ადრეული ნამუშევრები ფოკუსირებული იყო ხილის, ყვავილებისა და ჩელსის რაინCH თემზის სანაპიროზე არსებულ ვითარებად სცენებზე, სადაც ოჯახი ცხოვრობდა. მან პირველად „რয়ალ აკადემიაში“ 1მ1870 წელს გამოფენილმა ნამუშევარმა *Cheyne Walk* დააფიქსირა მისი შემოსვლა ლონდონის სახელოვნებო სამყაროში. ამავდროულად, მან დახვეწა თავისი უნარები როგორც ხეზე ნაკვეთი გრავიურის შემქმნელმა, რაც იმ დროის გავრცელებული პრაქტიკა იყო და მას როგორც შემოსავალს, ისე დეტალებისა და სინათლის გადმოცემის ღირებულ გამოცდილებას ანიჭებდა. ლოსონი სწრაფად დაუკავშირდა თანამოაზრე მხატვართა წრეს — ფრედ უოკერს, ჯ.ჯ. პინველს, ჰუბერტ ჰერკომერს, ჩარლზ კინს და უილიამ სმოლს — რომელთა საერთო მისწრაფებაც თანამედროვე ცხოვრების გულწრფელად და სენსიტიურად ასახვა იყო. დაახლოებით 1869 წელს მან წყალფერწერიდან ზეთში ფერწერაზე გადავიდა, რამაც უფრო დიდი ექსპრესიული შესაძლებლობები და მდიდარი ტონალური ვარიაციები მოუტანა მის შემოქმედებას.

იდილიზმური ხედვა: ძირითადი ნამუშევრები და მხატვრული სტილი

ლოსონის შემოქმედებითი მოგზაურობა აღსანიშნავი იყო ბრიტანეთის მასშტაბით — ირლანდია, უელსი, კენტ — და ევროპის კონტინენტზე, მათ შორის ნიდერლანდებში, ბელგიასა და საფრანგეთში. ამ მოგზაურობებმა ღრმა გავლენა მოახდინა მის შემოქმედებაზე, გააფართოვა მისი პალიტრა და შთაგონების წყაროდ იქცა ახალი თემები. ნამუშევარი *A Hymn to Spring* (1871-7მ72), მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად აკადემიის მიერ უარყოფილი იყო, აჩვენა მიდრეკილება უფრო ფერადი მიდგომისკენ, რაც წინასწარმეტყველებდა იმ სიცოცხლისუნარიანობას, რომელიც მის შემდგომ ნამუშევრებს დაახასიათებდა. იგი ახლა სანტა ბარბარას ხელოვნების მუზეუმში ინახება. თუმცა, სწორედ *The Hop-Gardens of England* (1874), რომელიც 1876 წელს „რອიალ აკადემიაში“ გამოფენილ იქნა, დაამკვიდრა მისი რეპუტაცია. ამ ნახატმა მოიპოვა ფართო აღიარება მისი ნათელი ატმოსფეროსა და სოფლის შრომის ზედმიწევნითი ასახვისთვის. მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი ტრიუმფი იყო *The Minister’s Garden* (1878), რომელიც გროვენორ გალერეაში იქნა წარმოდგენილი და შემდგომ მანჩესტერის ხელოვნების გალერეის მიერ იქნა შეძენილი. ეს ნამუშევარი წარმოაჩენს ლოსონის უნარს, თითქოს ჩვეულებრივი სცენები პოეტური სილამაზითა და მშვიდი ჭვრეტვით გაამდიდროს. მოგვიანებითდედა, როგორიცაა *The August Moon*, რომელიც ახლა ტეიტ ბრიტანეთში (Tate Britain) იმყოფება, უფრო ინტროსპექტიულ და მელანქოლიურ ტონს ავლენს, რაც შესაძლოა მისი ჯანმრთელობის გაუარესებას ასახავდეს. ლოსონის სტილი ხშირად ასოცირდება იდილიზმური სკოლის ქსელთან — ხელოვანებთან, რომლებიც ცდილობდნენ სოფლის ცხოვრების იდილიკური მხარეების დაჭერას მისი გარდაუვალი სირთულეების აღიარებასთან ერთად. იგი შთაგონებას იღებდა ისეთი ოსტატებისგან, როგორებიც იყვნენ თომას გეინსბერგი, ჯონ კრემი და ჯონ კონსტაბლი, თუმცა მათ ტრადიციებს საკუთარი, გამორჩეული ხედვით შეავსებდა.

დაკვეთილი მემკვიდრეობა: ოჯახი, ბოლო წლები და მარადიული გავლენა

1879 წელს ლოსონი დაქორწინდა კონსტანს ბირნი ფილიპზე, ქანდაკეთების ოსტატ ჯონ ბირნი ფილიპის ქალიშვილზე, რამაც კიდევ უფრო განამტკიცა მისი კავშირი ცნობილ სახელოვნება ოჯახთან. მათ ჰყავდათ ერთი ვაჟი, სესილ კონსტანტ ფილიპ ლოსონი (1880-1967), რომელმაც ასევე გააგრძელა ხელოვანის კარიერა და ოჯახური მემკვიდრეობა შეინარჩუნა. სამწუხაროდ, ლოსონის ჯანმრთელობა მის ბოლო წლებში დაირღვა, რამაც საფრანგეთის რივიერაზე ვიზიტის აუცილებლობა წარმოშვა სიმშვიდის მოსაპოვებლად. თუმცა, ეს არც ისე ეფექტური აღმოჩნდა და იგი ფილტვების ანთებით გარდაიცვალა 1882 წლის 10 ივნისს, ლონდონში, ვესტ ბრომტონში. მიუხედავად მისი ნაადრევი სიკვდილისა, სესილ გორდონ ლოსომ დატოვა შემოქმედება, რომელიც დღემდე აღაფრთოვანებს მაყურებელს ინგლისური სოფლის ემოციური ასახვით. იგი ითვლება მე-19 საუკუნის ბრიტანული პეიზაჟური ფერწერის საკვანძო ფიგურად — ხელოვანად, რომელმაც აღადგინა ტრადიციები და მათთვის პირადი ხედვა და სილამაზის მწარე შეგრძნება შესძინა. მისი ნახატები, რომლებიც ინახება ისეთ დიდ კოლექციებში, როგორიცაა ტეიტ ბრიტანეთი და მანჩესტერის ხელოვნების გალერეა, მისი ნიჭისა და წარუვალი სახელოვნებაის მარადიულ დასტურად გვევლინება. იგი რჩება სასიცოცხლო ხმად ვიქტორიანული ინგლისისა და ბუნებრივ სამყაროსთან მისი ურთიერთობის სირთულეების გასაგებად.