ავსტრალიური სინათლის პიონერი: არტურ სტრიტონის ცხოვრება და შემოქმედება
არტურ ერნესტ სტრიტონი, რომელსაც თანამედროვეთები სიყვარულით „სმაიკს“ ეძახდნენ, ავსტრალიის სახელოვნებო ისტორიაში მონუმენტურ ფიგურად აღიარებულია. 1867 წლის 8 აპრილს ვიქტორიის ქალაქ მაუნტ დუნიდში დაბადებული მ𝗔ლი, მისი ცხოვრება დაუკავშირდა იმ ერის განვითარებად იდენტობას, რომელიც პეიზაჟური მ𝗔ლაპატურის მეშვეობით საკუთარ თავს პოულობდა. სთრიტონის შემოქმედებითი გზა თავმდაბალი დას beginnings-ით დაიწყო – მისი მშობლები ინგლისელი მიგრანტები იყვნენ, რომლებიც ავსტრალიაში მოგზაურობისას შეხვდნენ ერთმანეთს – და 1882-დან 188ტიდან მელბურნის ეროვნული გალერეის სკოლაში სწავლამ საფუძველი ჩაუყარა იმ კარიერას, რომელმაც განსაზღვრა ავსტრალიური იმპრესიონიზმი და ჰაიდელბერგის სკოლა. ეს ადრეული წლები მხოლოდ ტექნიკურ ოსტატობაზე არ იყო მიმართული; ეს იყო იმ უნიკალური სინათლისა და ატმოსფეროს აღმოჩენის მცდელობა, რაც ავსტრალიური ბუშის (ტყის) ხასიათებრივი იყო – სინათლის, რომელიც ევროპაში არსებულისგან სრულიად განსხვავებული იყო და რაც მთელი ცხოვრების მანძილზე სთრიტონის შთაგონების წყაროდ რჩებოდა. მან ფორმალური განათლება ლითოგრაფის სტაჟირებით შეავსო, რამაც, უდავოდ, ხელი შეუწყო კომპოზიციისა და ტონალური ღირებულებების უკეთ გაგებას.
ჰაიდელბერგის სკოლა და იგლემონტის ბანაკი
სთრიტონის შემოვედებითი სიმწიფე ემთხვეოდა ჰაიდელბერგის სკოლის აღზევებას – ხელოვანთა ჯგუფისა, რომლის მიზანიც ავთენტური ავსტრალიური სტილის შექმნა იყო. მისი მჭიდრო მეგობრობა ტომ რობერტსა და ფრედერიკ მაკკუბინთან გადამწყვეტი აღმოჩნდა; მათ ერთად დაიწყეს პლენერული ექსკურსიები, რათა ბუნების პირდაპირ რეპრეზენტაცია ეცადებინათ. ღია ცის ქვეშ მუშაობის ეს სწრაფვა, რომელიც ფრანგული იმპრესიონიზმით იყო შთაგონებული, თუმცა სპეციფიკურად ავსტრალიურ კონტექსტს ერგებოდა, მათი შემოქმედების მთავარ ნიშნად იქცა. 1888 წელს იგლემონტის ბანაკის დაარსებამ გარდამტეხი მომენტი წარმოქმნა. მელბურნის outskirts-ზე მდებარე ფერმაში ხელოვანებთან ერთად ყოფნამ სთრიტონს შემოქმედებითი ინტენსივობის ახალი ეპოქა შესძინა. სწორედ აქ შეიქმნა მისი ყველაზე საკულტო ნამუშევრები, მათ შორის
Golden Summer, Eaglemont (1889) და
Still glides the stream, and shall for ever glide (1890). ეს ტილოები მხოლოდ პეიზაჟის აღწერა არ იყო; ისინი გრძნობათა ევოკაცია იყო – ოქროსფერი მინდვრების ზემოთ მოციმციმე სიცხის აურა და ზაფხულის დღის სიმშვიდე. ბანაკმა შექმნა საერთო ექსპერიმენტული გარემო, რამაც ჰაიდელბერგის სკოლას ავსტრალიის სახელოვნებო სამყაროში ძლიერი ძალის სტატუსი მიანიჭა. ჯგუფის თამამმა მიდგომამ 1889 წელს საკონტრესტაციო „9x5 იმპრესიონისტული გამოფენით“ დასრულდა, სადაც წარმოდგენილი იყო მცირე ფორმატის, სწრაფად შესრულებული ნამუშევრები, რომლებმაც გამოწვევა ছুდა ტრადიციულ სახელოვნებო ნორმებს.
აღიარების ძიება და სახლში დაბრუნება
ამბიციითა და ფართო აღიარების სურვილით შეპყრობილმა, სთრიტონმა 1897 წელს ლონდონში გაემგზავრა. მიუხედავად იმისა, რომ მან გარკვეული წარმატება მოიპოვა ৰოდს აკადემიაში გამოფენებისას, მას უჭირდა იმ იმედის მოპოვება, რომელიც ავსტრალიაში ჰქონდა. ევროპული სახელოვნებო სცენა გადაჭედილი და კონკურენტული იყო და მისი მკვეთრად ავსტრალიური ხედვა ყოველთვის არ ეხმიანებოდა დამკვიდრებულ გემოვნებას. თუმცა, მან შემოქმედება არ შეწყვიტა და სხვადასხვა თემას ეწეოდა – ვენეციის სცენებმა, როგორიცაა
Palazzo Labლია, Venice (1908), აჩვენა მისი ფოკუსის ცვლილება, თუმცა შეინარჩუნა სინათლისა და ფერისადმი დამახასიათებელი სენსიტიურობა. პირველი მსოფლიო ომის დროს სთრიტონი სამხედრო მედიცინის კორპუსში მსახურობდა და მოგვიანებით, 1918 წელს, ოფიციალურ ომის ხელოვანად იქცა. მისი საომარი პერიოდის ნამუშევრები, მიუხედავად იმისა, რომ დასავლეთ ფრონტის სიმღრმეს აღწერდა, ხშირად თავად ლანდშაფტზე იყო ფოკუსირებული, რაც მის მარადიულ მოხიბლულობას ბუნების სამყაროს მიმართ ასახავდა. ის ავსტრალიაში 1923 წელს დაბრუნდა უკვე აღიარებულ ფიგურად, რომელმაც 1937 წელს ხელოვნებაში შეტანილი წვლილისთვის რაინდის წოდება მიიღო.
მემკვიდრეობა და მარადიული გავლენა
არტურ სთრიტონის მემკადვეობა მის ინდივიდუალურ ტილოებზე ბევრად ფართოა. მან გადამწყვეტი როლი ითამაშა უნიკალური ავსტრალიური სახელოვნებო იდენტობის ჩამოყალიბებაში, რომელიც კონტინენტის სილამაზესა და ვრცოობას ზეიმობდა. მისმა შემოქმედებამ განსაზღვრა ის, თუ როგორ ხედავდნენ თავგადგმულები საკუთარ თავსა და მათ მიწას.
same გავლენა ჩანს იმ ლანდშაფტური მ𝗔ლაპატურის თაობებში, რომლებმაც მისი გზა გაჰყეს, შთაგონებულნი ავსტრალიური სინათლისა და ატმოსფეროს არსის გადმოცემის მისი უნარით. ის იყო მრავალწლიანი შემოქმედების მქონე მწერალი და ხელოვების კრიტიკოსი, რომელმაც კიდევ უფრო გაამყარა დისკურსი ავსტრალიულ ხელოვნებაზე. მიუხედავად იმისა, რომ მას გადაიარა იმედგაცრუებისა და თვითგონების ეჭვის პერიოდებიც, სთრიტონი ერთგული დარჩა თავისი ხედვისადმი მანამ, სანამ 1943 წლის 1 სექტემბერს, ვიქტორიაში, გარდაიცვალა. მისი ნამუშევრები დღესაც მოხიბლავს მაყურებელს და გვთავაზობს მარადიულ მზერას ავსტრალიის გულსა და სულში.
ძირითადი ნამუშევრები და თემები
- Golden Summer, Eaglemont (1889): შესაძლოა მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი, რომელიც ავსტრალიური ზაფხულის სიცხესა და სინათლეს განასახიერებს.
- Still glides the stream, and shall for ever glide (1890): იარას მდინარის ლირიკული აღწერა, რომელიც წარმოაჩენს მის ოსტატობას ატმოსფერული პერსპექტივის გამოყენებაში.
- Fire’s on (1891): ავსტრალიური ტყის ხანძრების ლანდშაფტის ძლიერი რეპრეზენტაცია, რომელიც ერთდროულად ასახავს მის სილამაზესა და საფრთხეს.
- Palazzo Labia, Venice (1908): აჩვენებს მისი იმპრესიონისტული სტილის ევროპულ თემებთან ადაპტაციის უნარს.
- Egyptian Drink Vendor (1897): ცოცხალი სცენა, რომელიც ასახავს მის მოგზაურობებსა და სხვადასხვა კულტურების შესწავლას.
სთრიტონის ხელოვნება ხასიათდება მიწასთან ღრმა კავშირით, სინათლისა და ფერისადმი მგრძნობიარეな და ავსტრალიური გამოცდილების არსის დაჭერით. ის მხოლოდ ლანდშაფტებს არ ხატავდა; ის ქმნიდა ეროვნული იდენტობის სიმბოლურ ნიშნებს.
