ხატულა/ავტორი
დაბადების ადგილი ფინჩლი, ინგლისი
პასტორალურ სილამაზეში নিম погруჟული ცხოვრება: ჰენრი უილიამ ბენქს ડેვისი
ჰენრი უილიამ ბენქს ડેვისი, რომელიც 1833 წელს ფინჩლიში დაიბადა და 1914 წელს გარდაიცვალა, იყო ინგლისური პეიზაჟისა და ცხოველთა მატადერი, რომლის შემოქმედებაც ვიქტორიანული ეპოქის იდილიური სულისკვეთებას ასხივებდა. მიუხედავად იმისა, რომ მისი სახელი არ არის მაშინვე გასაგონად პრერაფაელიტებს ან იმპრესიონისტებთან ერთად, დევისი თავისი სიცოცხლის განმავლობაში გასაოცარ პოპულარობას სარგებლობდა; მან 1852-დან 1904 წლამდე დროის მონაკვეთში ৰოდს აკადემიაში ასზე მეტი ნამუშევარი გამოფენედ წარადგინა. მისი ტილოები მაყურებელს სოფლის ინგლანდის დამამშვიდებელ ხილვას სთავაზობდა – სცენებს, რომელთაც ასfüllებული იყვნენ მშვიდი პირუტყვით, მზის სხივებით მოჭედილ მინდვრებზე ჩრდილად მძვრელი ცხვრებით და პეიზაჟებით, რომლებიც სიმშვიდის განცდით იყო გაჯერებული, რაც ღრმად ეხმიანებოდა სწრაფ ინდუსტრიალიზაციას გადივედ საზოგადოებას. დევისი მხოლოდ სოფლის ბუნებაზე არ ახდენდა დოკუმენტირებას; ის ქმნიდა მის იდეალიზებულ ვერსიას, რომელიც ნოსტალგიითა და ჰარმონიით იყო აღვსილი.
ადრეული გავლენები და შემოქმედებითი განვითარება
დევისის შემოქმედებითი გზა ৰოდს აკადემიაში ფორმალური სწავლით დაიწყო, სადაც მან დახვეწა თავისი უნარები და დამკვიდრდა ლონდონის სამart-ულ სამყაროში. მისი ადრეული ნამუშევრები აჩვენებს მკაფიო მადლიერებას პრერაფაელიტთა ძმობის მიმართ. ეს გავლენა თვალშენახვად იგრძნობა ისეთი ტილოების დეტალიზაციაში, ცოცხალ ფერთა პალიტრასა და ნარატიულ ხასიათში, როგორიცაა საზაფხულო დილა (1866). თუმცა, დევისი არ დარჩენილა მხოლოდ ამ მოძრაობის დოგმებით შემოფარგლული. დროთა განმავლობაში მისი სტილი ევოლუციას განიცდიდა და პრერაფაელიტებისთვის დამახასიათებელი ინტენსიური სიმბოლიზმიდან და დრამატული კომპოზიციებიდან უფრო ფართო, მასშტაბურ მიდგომისკენ გადავიდა. მან დაიწყო უფრო დიდი ფორმატებზე მუშაობა, შთაგონებას კი ისეთი ოსტატებისგან იღებდა, როგორებიც იყვნენ როზა ბონჰიური და სერ ედვინ ლენსერი – ცხოველთა პეტიკის დიდოსტატები, რომელთაც ველური ბუნების რეალისტურად გამოსახვისთვის დიდი აღიარება მოუპოვებიათ. ეს ცვლილება ასახავდა მზარდ სურვილს, შეეცვალა არა მხოლოდ ცხოველთა ალეგორიული გამოყენება, არამედ თავად ბუნების დიდებულების დაფიქსირება.
პასტორალური იდეალი: თემები და ტექნიკა
დევისის თემატიკა მუდმივად ერწყმოდა ცხოველთა შემცველ პეიზაჟებს, განსაკუთრებით უელსში, შოტლანდსა და ჩრდილოეთ საფრანგეთში. მას ჰქონდა დეტალების აღქმის გამორჩეული ნიჭი: საოცარი სიზუსტით ასახავდა ბეწვის ტექსტურას, სინათლის თამაში წყალზე და სოფლის მხარის ნატიფი ნიუანსები. მისი ნახატები არ იყო მხოლოდ რეპრეზენტაცია; ისინი იყო ფრთხილად აგებული კომპოზიციები, რომლებიც შექმნილი იყო კონკრეტული განწყობის გამოსაწვდენად – ხშირად მშვიდი ჭვრეტისა თუ წყნარი სიხარულის. ხელოვანის ტექნიკა მოიცავდა საღებავის ფენების დაგებას სიღრმისა და სინათლის ეფექტის შესაქმნელად, რის შედეგადაც ტილოები შეიძინებდა ატმოსფეროს ხელშable განცდას. მან ოსტატურად შეძლო რეალიზმისა და რომანტიკული სენსიტიურობის ბალანსირება, თავისი სცენებით მაყურებელს სითბოთი მოჰიყვებდა იმ იდილიური სამყაროსკენ, რომელიც მან შექმნა.
აღიარება და მემკვიდრეობა
დევისის წარმატება неоспоრებადი იყო მისი სიცოცხლის განმავლობაში. მისი ნამუშევრები აუქციონებზე მაღალ ფასად იყიდებოდა, ხოლო ორი ნამუშევარი 1880 და 1899 წლებში ჩანტრეის ბეჟესტს (Chantrey Bequest) გადაეცა – რაც მათი მხატვრული ღირებულებისა და საზოგადოებრივი ინტერესის დასტურია. ის 1873 წელს როდს აკადემიის ასოციატად აირჩიეს, რამაც კიდევ უფრო განამტკიცა მისი პოზიცია დამკვიდრებულ სამart-ულ საზოგადოებაში. მიუხედავად იმისა, რომ დღეს ის შესაძლოა არც ისე ფართოდ არის ცნობილი, ვიდრე მისი සමಕაცები, დევისის შემოქმედება მნიშვნელოვანი რჩება ვიქტორიანული ინგლისის პასტორალური იდეალის არსის გადმოსაცემად. მისი ნახატები გვაძლევს ღირებულ შესაძლებლობას, შევისწავლოთ იმ ეპოქის ესთეტიკური გემოვნება და კვლავაც ეხმიანება მათ, ვინც აფასებს ბუნებრივი სამყაროს სილამაზესა და სიმშვიდეს.
მუზეუმის კოლექციები და მარადიული მიმზიდველობა
ჰენრი უილიამ ბენქს დევისის შემოქმედების მარადიული მიმზიდველობა აისახება მის წარმომდინარეობაში მრავალ მუზეუმის კოლექციებში, მათ შორის:
Aberdeen Art Gallery
Bristol City Museum and Art Gallery
Manchester Art Gallery
Museums Sheffield
National Gallery of Victoria, Melbourne
Royal Academy of Arts, London
<და lainera) Tate Gallery, London
Tunbridge Wells Museum and Art Gallery
მისი ნახატები შეგვახსენებს იმ დროს, როდესაც სოფლის ბუნება აღქმული იყო არა მხოლოდ საზრდოს წყაროდ, არამედ თავშესაფრად – ადგილად, სადაც შესაძლებელი იყო თანამედროვე ცხოვრებისგან თავის დაღწევა და ბუნების მარტივ სიამოვნებებთან კავშირის აღდგენა. ბინდის მოახლოება* (1899), რომელიც ტეიტის გალერეაში ინახება, სწორედ ამ თვისებას ასახავს, როდესაც მშვიდი პეიზაჟისკენ მოღწეული ბინდბუნდობის სერენადური სილამაზე იგრძნობა. დევისის მემკვიდრეობა მდგომარეობს არა მხოლოდ მის ტექნიკურ ოსტატობაში, არამედ ნოსტალგიისა და ჰარმონიის განცდის გამოწვევის უნარში, რაც დღესაც აუღწევლად აღფრთოვანებს მაყურებელს.
