ავტორი
დაბადებული Blainville-sur-Mer, საფრანგო
მარსელ დიუშამპ: ხელოვნების რევოლუციური სული
მარსელ დიუშამპი, დაბადებული ენრი-რობერ-მარსელ დიუშამპად 1887 წლის 28 ივლისს ბლანვილ-სურ-მერს, ნორმანდიაში, საფრანგეთში, იყო მეტად ხელოვანი, ჭადრაკის მოთამაშე და გამოგონებელი, რომელმაც გადამწყვეტი როლი ითამაშა თანამედროვე ხელოვნების განვითარებაში შეერთებულ შტატებში და ნიუ-იორკში, სადაც ცხოვრების ბოლო 25 წელი გაატარა. დიუშამპი იყო ხელოვნების ერთ-ერთი პირველი წარმომადგენელი, რომელმაც ტუალეტიც კი ხელოვნების ფორმად აქცია. მეფრთხილებაBroken Arm-ის წინ (1915) და სხვა მორგებული საგნები ხელოვნების სტატუსამდე აწია. ის ხშირად მოიხსენიებენ როგორც პაბლო פיקאסოსა და ჟორჟ ბრაკის თან시대ელი, რომლებიც ხელოვნებაში ინდუსტრიული თვალყურისძიებას უწყობდნენ ხელს. დიუშამპს კონცეპტუალური ხელოვნების მამადაც აღიარებენ.
ადრეული წლები და განათლება
დიუშამპი დაიბადა ევგენისა და ლუსი დიუშამპების ოჯახში, რომელთაც შვიდი ბავშვი ჰყავდათ. მისი ძმები, ჟაკ ვილონი (1875–1963), მხატვერი და რაიმონდ დიუშამპ-ვილიონი (1876–1918), ქანდაკებაც იყვნენ ხელოვანები. დიუშამპი ახალგაზრდობაში სწავლობდა რუანის ლიცეუმში, სადაც მისი თანაკლასელები იყვნენ მომავლის გამოჩენილი მხატვრები. ის ერთი წელი სწავლობდა პარიზის ბიელი-სრულების აკადემიაში, თუმცა ვერაფორმით გააგრძელა სწავლა. დიუშამპმა ადრეულ ასაკში გამოიკვეთა მხატვრული ნიჭი და მალევე დაიწყო კლასიკური ტექნიკის შესწავლა, თუმცა მალე უარზე갔ი და საკუთარი, რევოლუციური ხედვა განავითარა.
კუბიზმიდან დადამდე: კონვენციების უარყოფა
დიუშამპის ხელოვნებაული მოგზაურობა მუდმივად ვითარდებოდა, რაც ძველი წესების მიღმა იყო. მისი ადრეული ნაშრომები, როგორიცაა შესრიალებული ჩოგბურთი (1911), კუბიზმის გავლენას უჩვენებს დაახლოებითი ფორმებისა და მრავალი ხედვის გამოყენებით. თუმცა, ის მალევე გადახდა მხოლოდ ესთეტიკური საკითხების მიღმა და აღიარა, რომ ელემენტების 단순 재배열 არ იყო საკმარისი იმისთვის, რომ მისაღწევად უფრო ღრმავდება კითხვები. პირველი მსოფლიო ომის ტრაგიკული შედეგები განაპირობა მისი უკმაყოფილება და დიუშამპი დაეხმარა დადაიზმის მოძრაობას, რომელიც დაიფარგალა იმედგაცრუებასთან და ტრადიციულ ხელოვნების ღირებულებებთან. სწორედ დადაისტურ ფასადში დიუშამპმა დაიწყო კონვენციული ხელოვნების გაფანტვა. ის არ ცდილობდა ლამაზი ობიექტების შექმნას, მას სურდა აეღოთ ხელი საზრუნავს, გამოეცადათ მოსწრებეები და გამოეხެއްხვათ ესთეტიკური განაჩენის თვითნაბადობა.
რეადი-მეიდები და ხელოვნების დესტრუქცია
დიუშამპის ყველაზე მნიშვნელოვანი წვლილი მეოცე საუკუნის ხელოვნებაში რეადი-მეიდების შემოქმედება იყო - ყოველდღიური, წარმოებული ობიექტები, რომლებიც არჩეულია და წარმოდგენილია ხელოვნებად. ეს არ იყო უბრალოდ ნაპოვნები; ეს იყო ხელოვნების დესტრუქციის განზრახული აქტი. საგნების, როგორიცაა ტუალეტი (ფონტანი, 1917), ჩვეულებრივი საგნების ხელოვნების სტატუსამდე აწევა, გამოწვեց კითხვები იმის შესახებ, თუ რა არის ხელოვნება და ვინ არის მისი ავტორი. დიუშამპმა თქვა, რომ ხელოვნება უნდა იყოს გონებაში, არა მხოლოდ თვალში. L.H.O.O.Q. (1919), მონა ლიზეს პოსტკარდის გამეორება, რომელსაც დამატებულია მუსტაცია და ღუნღნა, იყო ხელოვნების ისტორიისა და კულტურული კანონიკის თამაში.
მემკვიდრეობა და გრძელვადიანი გავლენა
მარსელ დიუშამპის გავლენა მომავალ თაობათა მხატვრებზე შეუდარებელია. მან საფუძველი ჩაუყარა კონცეპტუალურ ხელოვნებას, მინიმალიზმს, პოპ არტს და სხვა მოძრაობებს. მისი აქცენტი იდეაზე, ნაწარმის უკან მდგომარეობს, დღესაც აფრთხილებს მხატვრებს.
კუბიზმი: ფორმების და სივრცის წარმოსადგენლად ადრეული გამოკვლევა.
დადაიზმი: გონებასთან და ტრადიციულ ხელოვნების ღირებულებებთან უარის თქმა პირველ მსოფლიო ომის შედეგად.
კონცეპტუალური ხელოვნება: ნაწარმის იდეაზე აქცენტი, მისი ესთეტიკური თვისებების გარეშე.
დიუშამპი არ იყო მხოლოდ მხატვარი; ის იყო ფილოსოფოსი, პროვოკატორი და რევოლუციონერი, რომელმა გაბედა, შეეკითხა ყველაფერი. მისი მემკვიდრეობა დღესაც ძლიერად რეზონირებს თანამედროვე ხელოვნების სამყაროში. ქალწულის შიშველი სხეული (1915-1923), თავისი რთული სიმბოლიზმით და არათანაბარი იეროგლიფებით, მისი ინტელექტუალური სიძუნძლისა და გრძელვადიანი გავლენის 증거ა. დიუშამპის ნაწარმი არ არის პასუხების მიწოდება; ეს კითხვებია - კითხვები, რომლებიც დღესაც აკითხავს და აფრთხილებს.
მუზეუმი
გამოფენილია პარისი, საფრანგეთი
მეტალში ამოკვეთილი ქრონიკა: პარიზის მონეტის ქარხნის (Monnaie de Paris) გახსნა
პარიზის გულში, სენის რბილი ჩურჩულის და სენ-ჟერმენ-დეს-პრესის დინამიკური სუნთქვის სულთან, მდებარეობს Monnaie de Paris – ეს არ არის მხოლოდ მონეტების ქარხანა, არამედ საფრანგეთის მარადიული მემკვიდრეობის ცოცხალი მოწმობა. ეს არ არის მხოლოდ მონეტების საცავი; ეს არის მეტალში ამოკადრებული ვრცელი ქრონიკა, არქიტექტურული დიდებულების, მხატვრული ინოვაციისა და საუკუნოვან პოლიტიკურ თუ კულტურულ მნიშვნელობას შორის შეჯვარების გასაოცარი სინთეზი. მე-9 საუკუნეში სამეფო სახელოსნოდ დაწყებული გზა, დღევანდელ დინამიკურ მუზეუმად და მოქმედ ქარხნად ქცევამდე, Monnaie de Paris გვთავაზობს უპრეცედენტო მოგზაურობას დროში და გვიჩვენებს, თუ როგორ ასახავს ვალუტა საზოგადოებრივ ღირებულებებს და როგორ აყალიბებს მათ აქტიურად.
თავად შენობა ფრანგული ნეოკლასიციზმის შედევრად მიიჩნევა, რომელიც ბრწყინვალე არქიტექტორ ჟაკ-დენის ანტუანმა შექმნა. 1767-დან 1775 წლამდე დასრულებული Hôtel de la Monnaie იპყრობს ყურადღებას თავისი შთამბეჭდავი ფასადით – სენის სანაპიროზე ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი – რაც განზრახ არის შექმნილი იტალიური პალაციოების ექოს მსგავსად, რათა წარმოაჩინოს სტაბილურობისა და ავტორიტეტის გამოსახულება. შენობის შიგნით შესვლა ჰგავს ღირებულებათა ციხესის შეღწევას, სივრცეს, სადაც ისტორიის სიმძიმე თითოეულ რასტირებულ კედელსა და ამაღლებულ ჭერზე იგრძნობა. შუა ეზო ქალაქის ხმაურს მშვიდობიან კონტრაპუნქტს სთავაზობს, რაც საშუალებას გვაძლევს დავფიქრდეთ იმ მონეტარული ევოლუციის შესახებ, რომელიც ამ ಗೋჭებს შორის არის მოთავსებული. შენობის დიზაინი არ იყო მხოლოდ ესთეტიკურად სასიამოვნო; იგი განზრახ შეიქმნა ძალისა და სანდოობის გამოსახატად, რაც ასახავს იმ სასიცოცხლო როლს, რომელიც ქარხანამ საფრანგეთის საზოგადოებაში შეასრულა – სიმდიდრის, როგორც ფიზიკური, ისე სიმბოლური მცველის როლის.
დროის საგანძური: მონეტების კოლექცია
მუზეუმის წმინდა დარბაზებში განთထားებულია კოლექცია, რომელიც თავისი მასშტაბებით სუნთქვაგკრავს. ათასწლეულებს მოიცავილ, უძველესი ბერძნული დრახმებიდან თანამედროვე მონეტების რთულ დიზაინებამდე, Monnaie de Paris ფლობს ნუმისმატური საგანძურის ერთ-ერთ ყველაზე ყოვლისმომცველ კოლგექციას მსოფლიოში. ეს არ არის მხოლოდ ობიექტები; ეს არის დაღუპული იმპერიების მინიატურული პორტრეტები, რომლებიც გვიბესრებენ დაპყრობილებების, სავაჭრო გზებისა და კულტურული გაცვლების შესახებ. წარმოიდგინეთ ხელში რომ გიჭირდებათ რომაული დენარი იმპერატორ ავგუსტუსის სახით, ან შეგხედავთ ბიზანტიურ სოლიდუსს – იმპერიული ძალაუფლების სიმბოლოს, რომელიც საუკუნეების მანძილზე მთელ კონტინენტებზე აღიარებული იყო. კოლექცია არ შემოიფარგლება მხოლოდ მონეტებით; იგი მოიცავს ლითონის ხელოვნების არაჩვეულებრივ ნიმუშებს – ფაქიბური სამკაულებს, ძვირფასი ლითონებისგან ნაკვეთ მონუმენტურ ქანდაკებებს და ისტორიული მოვლენებისა თუ პერსონაჟებისადმი მიძღვნილ რთულ მედალებს. თითოეული ნივთი თავის ამბავს ჰყვება და წარსულთან ხელშესახები კავშირს გვიქმნის.
მუზეუმის კურატორებმა ზედმიწევნით შეკრიბეს კოლექცია, რომელიც ხაზს უსვამს არა მხოლოდ მონეტების წარმოებაში საჭირო ტექნიკურ ოსტატობას, არამედ თითოეულ დიზაინში ჩაშენებულ სიმბოლურ ენასაც. ისტორიის მანძილზე მმართველები იყენებდნენ გამოსახულებებს – არწივებს, ლომებს, ქალღმერთებს – რათა წარმოეჩინათ ძალაუფლება, შეექმნათ ეროვნული იდენტობა და მიეღწია საკუთარი ღირებულებების ხალხისთვის მიტანისთვის. Monnaie de Paris-ის კოლექცია გვიჩვენებს, თუ როგორ მოახდინა მხატვრულმა მიმდევრობებმა – ანტიკური კლასიკური ელეგანტურობიდან მე-20 საუკუნის თამამ ექსპერიმენტებამდე – ვალუტის ფორმისა და შინაარსის ღრმა გავლენა.
მონეტის ქარხნის ხელოვნება: ოსტატობაზე თვითმხილვა
სტატიკური ექსპოზიციების მიღმა, Monnaie de Paris იძლევა მონეტების წარმოების ხელოვნების პირადად დანახვის იშვიათ შესაძლებლობას. მუზეუმის მოქმედი ქარხანა კვლავ ფუნქციონირებს, რაც სტუმრებს საშუალებას აძლევს დააკვირდნენ საფრანგეთის ვალუტის შექმნის რთულ პროცესს – საწყისი დიზაინიდან და გრავირებიდან, ბეჭდვისა და დასრულების ეტაპებამდე. ჩაქუჩების რიტმული ხმა ლითონზე, გამოცდილი ხელოსნების ზუსტი მოძრაობები და დნობის მდგომარეობაში მყოფი ლითონის მომხიბვლელი სანახავობა საოცარ სპექტაკლს ქმნის. მუზეუმი ასევე მასპინძლობს ტრადიციული ტექნიკების რეგულარულ დემონსტრაციებს, როგორიცაა გილოში (guilloche) გრავი ring – ნატიფი პროცესი, რომელიც მონეტებზე რთულ ორნამენტებს ქმნის და გვიჩვენებს თაობიდან თადაზე გადაცემულ უნარებს.
ცოცხალი მემკვიდრეობა: ინოვაცია და თანამედროვე ხელოვნება
რაც ნამდვილად გამოარჩევს Monnaie de Paris-ს, არის მისი სტატუსი, როგორც „ცოცხალი მემკვიდრეობის კომპანიის“, აღიარება, რომელიც 2012 წელს მიენიჭა მისი გამორჩეული კულტურული და ისტორიული მნიშვნელობისთვის. ეს არ არის მხოლოდ არტეფაქტების დასათვალიერებელი ადგილი; ეს არის დინამიკური ინსტიტუცია, რომელიც განვითარებას არ წყვეტს, იღებს ინოვაციებს და ამავდროულად ინარჩუნებს ტრადიციას. მუზეუმი აქტიურად აკვეთინებს ახალ ნამუშევრებს, რომლებიც შთაგონებულია მონეტების ისტორიითა და მეტალურგიით, რითაც აყალიბებს დიალოგს წარსულსა და აწმყოს შორის. ბოლო პერიოდის გამოფენებმა წარმოაჩინა გადასამუშავებული მონეტებისგან შექმნილი შთამბეჭდავი ქანდაკებები, ინტერაქტიული ინსტალაციები მეტალურგიის მეცნიერების შესახებ და იმერსიული ციფრული გამოცდილება, რომელიც ნუმისმატიკის სამყაროს ცოცხალს ხდის. Monnaie de Paris მხოლოდ ისტორიას კი არ იცავს, არამედ აქტიურად აყალიბებს მის მომავალს, რათა ოსტატობისა და მხატვრული სრულყოფილების მემკვიდრეობა მომავალი თაობებისთვისაც შენარჩუნდეს.
მონეტების მიღმა: Hôtel de la Monnaie
თავად Hôtel de la Monnaie საკუთარი თავადაა დანიშნულების ადგილი, რომელიც ღირს შესწავლად. მუზეუმის ექსპოზიციების მიღმა, სტუმრებს შეუძლიათ// wandered through the historic workshops, marvel at the intricate machinery that once powered the minting process, and discover hidden chambers and secret passages within the building’s walls. ეზო ქალაქის ხმაურის შუაგულში მშვიდობიან ოაზისს წარმოადგენს, ხოლო სახურავის ტერასა პარიზის პანორამულ ხედებს გვიჩენს – რაც შესაფერისი ფონია ამ არაჩვეულებრივი ინსტიტუციის მარადიული მემკვიდრეობის გასათვალიერებლად.
იპოვეთ ეს ინტერნეტში
artsdot.com/ka/art/download/marcel-duchamp-trebuchet-trap-D6A5WJ-en/
მოიყვანეთ ციტატა ამ ნამუშევრის შესახებ
- MLA
- დიუშამპ, მარსელ. Trébuchet (Trap). 1964, Monnaie de Paris. https://artsdot.com/ka/art/marcel-duchamp-trebuchet-trap-D6A5WJ-en/
- APA
- დიუშამპ, მარსელ (1964). Trébuchet (Trap) [Painting]. Monnaie de Paris. https://artsdot.com/ka/art/marcel-duchamp-trebuchet-trap-D6A5WJ-en/
- Chicago
- მარსელ დიუშამპ. Trébuchet (Trap). 1964. Monnaie de Paris. https://artsdot.com/ka/art/marcel-duchamp-trebuchet-trap-D6A5WJ-en/
- Harvard
- დიუშამპ, მარსელ (1964) Trébuchet (Trap). Monnaie de Paris. Available at: https://artsdot.com/ka/art/marcel-duchamp-trebuchet-trap-D6A5WJ-en/
