ხატულა/ავტორი
დაბადების ადგილი નურმბერგ, გერმანია
ადრეული ცხოვრება და ფორმირება
კიკი სმიტი, რომელიც 1954 წელს გერმანიის ქალაქ ნიურნბერგში დაიბადა, თავის შემოქმედებით ტრადიციაში ძლიერ მემკვიდრეობას ატარებს. როგორც ცნობილი მინიმალისტური სკულპტორის, ტონი სმითისა და მსახიობისა და ოპერ Sängerის, ჯეინ ლორენსის ქალიშვილი, იგი იმ სამყაროში გაიზარდა, სადაც შემოქმედებითი თვითგამოხატვა არა მხოლოდ მისწრაფება, არამედ ცხოვრების წესი იყო. მამის გეომეტრიკულმა სიზუსტემ მას ფორმალური ხელოსნობის საფუძვლები ჩაუყარა, ხოლო დედის თეატრალობამ, შესაძლოა, განავითარა სენსიტიურობა ნარატივისა და ემოციური რეზონანსის მიმართ. ოჯახი ამერიკის შეერთებულ შტატებში მაშინ გადავიდა, როდესაც სმიტი ჯერ კიდევ ჩვილი იყო; მათ ნიუ-ჯერსის შტატში, საუთ-ორანჯში დაესახლნენ, რამაც განსაზღვრა მისი კულტურული იდენტობა, როგორც გერმანელ-ამერიკელი ხელოვანისა. კათოლიკურ ეკლესიაში მისი აღზრდა, ადამიანის სხეულისადმი — მისი სიმტკიცის, მოწყვლადობისა და თანდაყოლილი სიმბოლიზმისადმი — ღრმა გატაცებასთან ერთად, მისი მხატვრული ხედვის ფუნდამენტური ელემენტები გახდა. ეს ერთი შეხედვით არაერთგვაროვანი გავლენები — გეომანტრიული აბსტრაქცია, პერფორმანსი, რელიგიური იკონოგრაფია და ანატომიური კვლევა — მოგვიანებით მის შემოქმედებაში ერთიანდებოდა და ქმნიდა უნიკალურ, დაუვიწყარ ესთეტიკურ ენას. მისი მომავალი კვლევების თესლი ადრევე იქნა დათესილი, ინტელექტუალური სიმკაცრითა და ემოციური სიღრმით გაჯერებული.
ნიუ-იორკის ეპოქა და მხატვრული გამოფხიზლება
სმითის შემოქმედებითი მოგზაურობა ნამდვილად მაშინ დაიწყო, როდესაც ის 1976 წელს ნიუ-იორკში ჩავიდა. გადამწყვეტი აღმოჩნდა მისი გაწევრიანება Collaborative Projects (Colab)-ში — ხელოვანთა კოლექტივში, რომელიც დამკვიდრებული სამხატვრო სამყაროს პერიფერიებზე მოღვაწეობდა. Colab-მა შექმნა ექსპერიმენტების ნოყიერი ნიადაგი, რაც ხელს უწყობდა არაკონვენცირებული მასალებისა და ხელოვნების შექმნის რადიკალური მიდგომების გამოყენებას. ইস্ট-ვილის სცენის დინამიკურმა და ხშირად ქაოსურმა ენერგიამ სმითი ტრადიციული შეზღუდვებისგან გაათავისუფლა, რამაც მას საშუალება მისცა, შეესწავლა თემები, რომლებიც მანამდე ტაბუირებულად ან მარგინალიზებულად ითვლებოდა. ენერგეტულად დამტვირთვისმა პერიოდმა, როდესაც 1984 წელს იგი სასწრაფო სამედიცინო ტექნიკოსის პოზიციაზე მუშაობდა, კიდევ უფრო გაამძაფრა მისი ფოკუსი ადამიანის სხეულის ფიზიკურობაზე. სიცოცხლისა და სიკვდილის პირისპირ მოწმენამ, ტრავმებთან და მოწყვლადობასთან გამკლავებამ ღრმად იმოქმედა მის მხატვრულ შეგრძნებებზე; ამან იგი უბიძგა სხეულის ნაწილების — შინაგანი ორგანოებისა და სკელეტური სტრუქტურების — სკულპტურული გამოსახვისკენ იმ ვიცერალური რეალიზმით, რომელიც ეჭვსდგმავდა სილამაზისა და რეპრეზენტაციის ტრადიციულ წარმოდგენებს. 1980 წელს მამის და 1988 წელსបმ და სენს ჯეისი ბატრიჩის დაკარგვის პირადი ტრაგედიებმა კატალიზატორის როლი შეასრულა სიკვდილის, არსებობის სიმტესტისა და ავადმყოფობისა თუ დანაკარგის სოციალური შედეგების კიდევ უფრო ღრმა კვლევისთვის.
სხეულის, გენდერისა და მოკვდავობის თემები
კიკი სმითის შემოქმედება ხასიათდება რთულ თემებთან — სექსუალობასთან, დაბადებასთან, რეგენერაციასთან, გენდერთან, ბუნებასთან და სხეულის ფუნქციების ხშირად არაკომფორტულ რეალობასთან — თამამიპირისპირებით. იგი არ ერიდება ადამიანური არსებობის არასრულყოფილი და ქაოსური ასპექტების გამოკვლევას, თავის ხელოვნებას კი იყენებს სოციალური საკითხების წამოსაღწევად და დიალოგის დასასტარებლად. სხეულის სითხეების — სისხლის, შარდისა და მენსტრუალური სისხლის — კვლევა განსაკუთრებით გარდამტეხი აღმოჩნდა, რადგან იგი სავსე იყო სიმბოლიზმით, რომელიც დაკავშირებული იყო ეიდსის კრიზისსა და ქალთა უფლებებთან. ეს მასალები, რომლებიც ხშირად ტაბუირებულად ან „არაწმინდად“ მიიჩნევა, გახდა მოწყვლადობის, გამძლეობისა და სოტიალური სტიგმირის ძლიერი მეტაფორები. სმითის სკულპტურები ხშირად ასახავს ქალის ფიგურებს არა როგორც იდეალიზებულ სახეებს, არამედ როგორც რთულ ინდივიდებს, რომლებიც საკუთარ ფიზიკურობასა და იდენტობას ებრძვიან. მისი გრავიურებიც იგივე პირველგარმადებული სიმართლით არის სავსე; ის იყენებს ისეთ ტექნიკებს, როგორიცაა სქრინ-პრინტინგი და აკვატინტი, რათა შექმნას გამოსახულებები, რომლებიც ერთდროულად მშვენიერიცაა და შემაშფოთებელიც. ისეთი ნამუშევრები, როგორიცაა „ყველა სული“ (1988), დიდი მასშტაბის სქრინ-პრინტი embrio-ს განმეორებადი გამოსახულებებით, და „ქალი ოვსით“, წარმოაჩენს მის ოსტატობას ამ მედიუმებში და ამავდროულად ეხება შემოქმედების, დანაკარგისა და წმინდა ქალობის თემებს.
მთავარი ნამუშევრები და მარადიული მემკვიდრეობა
მთელი თავისი კარიერის განმავლობაში სმითმა მუდმივად გადალახა საზღვრები, შექმნა ნამუშევრები, რომლებიც ერთდროულად ღრმად პერსონალურიცაა და უნივერსალურად რეზონანსულიც. „მაგდალენე მარი“ (1994), სილიკონის ბრინზისა და დამუშავებული ფოლადისგან ქმნილ სკულპტურას, ახდენს კლასიკური იკონოგრაფიის თანამედროვე პერსპექტივიდან რეინტერპრეტაციას. ფიგურის ღია ანატომია და მოწყვლადი პოზა ეჭვსდგმავს წმინდის ტრადიციულ წარმოდლობას და მაყურებელს ეპატიჟებს სინისა, გამოსყიდვისა და ქალის ავტონომიურობის თემებზე ფიქრს. „დგომა“ (1998), ევკალიპტის ხეზე perched ქალის მონუმენტური სკულპტურა, საუბრობს ადამიანისა და ბუნების რთულ ურთიერთობაზე, ხოლო „სახლში მომზადებული ამბები“ (2005) — აღიარებული ინსტალაცია ვენეციის ბიენალეზე — წარმოაჩენს მის უნარს შექმნას იმერსიული გარემო, რომელიც მრავალ გრძნობას აერთიანებს. უფრო ახლანდელი ნამუშევრები, როგორიცაა „ლოდსტარი“ (2010) და მისი შეკვეთილი ნამუშევარი ელდრიჯ სტრიტის სინაგოგისთვის, აჩვენებს ფორმისა და სინათლის მუდმივ კვლევას, სადაც ვიტრაჟის გამოყენებით შექმნილი ეთერული ფიგურები თითქაც მიწიერი საზღვრებიდან აღემატება.
კიკი სმითის გავლენა თანამედროვე ხელოვნებაზე უდავოა. მისი ნამუშევრები ფართოდ არის წარმოდგენილი მსოფლიოს წამყვან მუზეუმებში — მათ შორის MoMA-ში, უიტნიში და გუგენჰაიმში — მან მიიღო მრავალი ჯილდო და აღიარება, მათ შორის ამერიკის ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადემიაში არჩევა. იგი აღიარებულია საკვანძო ფიგურად, რომლის შეუპოვარმა კვლევამაც ღრმად მოახდინა გავლენა ფემინისტურ ხელოვნებაზე, თანამედროვე სკულპტურასა და ადამიანური მდგომარეობის აღქმაზე. მისი მემკვიდრეობა არა მხოლოდ ინოვაციურ ტექნიკასა და შთამბეჭდავ გამოსახულებებში, არამედ სიმტკიცეში მდგარი truth-ის — რთული ჭეშმარიტებების — პირისპირ დგომასა და მარგინალიზებული გამოცდილების ხმის მიცემაში ვლინდება. იგი რჩება ხელოვნების სამყაროს სასიცოცხლო ძალად, რომელიც აგრძელებს თაობათა შთაგონებას სიმართლის, მოწყვლადობისა და მხატვრული ინოვაციისადმი შეუპოვარი ერთგულებით.
