ხატულა/ავტორი
დაბადების ადგილი სენტ-ენდრიუსი, კანადა
სიცოცხლის გზა გამძლეობით: ედვარდ მიტჩელ ბანისტერის ისტორია
ედვარდ მიტჩელ ბანისტერის ისტორია არის ჩუმი თავგამწურებლობის, საზოგადოებრივი შეზღუდვების ფონზე აყვავებული მხატვრული ვნებისა და საბოლოოდ აღმოჩენის ამბავი. 1828 წლისთვის, სენტ-ენდრიუსში (კანადა), დაბადებულ ბანისტერის ადრეულ ცხოვრებას XIX საუკუნეში აფროამერიკელების ცხოვრებას თანმხლები სიძნელეები დაჰყვებოდა. მცირე ასაკში ობლად დარჩენილი ბანისტერმა გადაიტანა სამყარო, რომელიც გამძლეობას მოითხოვდა, მანამდე სანამ ბოსტონს 1840-იან წლებში მიაღწევდა. ეს მოგზაურობა არ იყო მხოლოდ გეოგრაფიული; ეს იყო მხატვრული გამოხატვის ძიება, რაც მისმა ცხოვრებამ განსაზღვრა მძლავრი დაბრკოლებების მიუხედავად. მისი წინაპრებიც კი რთული იყო - მამისგან ბარბადოსური წარმოშობა და დედის მხრიდან ევროპული ფესვები, რაც უნიკალურ პერსპექტივას ქმნიდა, რომელიც მოგვიანებით მის ტილოებს სენსიტიურობითა და სიძლიერით შეავსებდა.
ლანდშაფტის მიღება და ტონალისტური მგრძნობელობა
უმეტესად თვითნასწავლი ბანისტერის ხელობას ჩამოყალიბებაში ერთგულება შესამჩვეული იყო. მან მოკლე პერიოდი სწავლა გაიარა დოქტორ უილიამ რიმერთან ბოსტონში, რაც ფუნდამენტალური გამოცდილება იყო და ეჭვlessly შექმნა ფორმის და კომპოზიციის გაგება. თუმცა, ლანდშაფტის ხატვის მოზიდულობამ, განსაკუთრებით საფრანგეთის ბარბიზონის სკოლის პრინციპებმა, ნამდვილად დაიჭირა მისი მხატვრული წარმოსახვა. ჟან-ფრანსუა მილეს მსგავსმა ხელოვანებმა, რომლებიც სოფლის ცხოვრებაზე და ნატურალისტური გამოსახულებებზე იყვნენ ორიენტირებული, ღრმად რეზონირებდა ბანისტერის საკუთარ მგრძნობელობასთან. მან შეითვისა მათი ხასიათის და ატმოსფეროს აღსადგენი ძალისხმევა, რაც მისი ხელმოწერის სტილის - ტონალიზმის ცენტრალური მახასიათებელი გახდა. ბანისტერის ნახატვები არ იყო დეტალურობით ან მკვეთრი ფერებით, ისინი გრძნობის გამოწვევას მიზნად ისახავდნენ, სიმშვიდის და წყნარი კონტემპლაციის შეგრძნებას რბილი ტონალური ღირებულებებისა და ჩახუტებული ფერის საშუალებით. მან არ ისურვა ბუნების ზუსტი გამეორება, მაგრამ მისმა არსმა გამოვლინდა პოეტური ელეგანტობით გაჯერებული ლანდშაფტები.
ბარიერების დარღვევა: აღიარება და მნიშვნელოვანი ნამუშევრები
ბანისტერის ტალანტი არც ისე ადვილად შეიმჩნეოდა, თუმცა აღიარება ხშირად იმ დროის რასობრივი ცრუპრაქტიკებით იყო გაჭრილი. გადამწყვეტი მომენტი 1876 წელს ფილადელფიაში ჩატარებულ Centennial Exposition-ზე დადგა. მისმა ნახატმა, “Under the Oaks”, ბრინჯაოს მედალი მიიღო, რაც მნიშვნელოვანი მიღწევა იყო ნებისმიერი მხატვრისთვის, მაგრამ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი აფროამერიკელ მხატვრისთვის იმ ეპოქაში. ჯილდომ თავდაპირველად მწვავე კრიტიკა გამოიწვია, რადგან ზოგიერთს ეჭვი შეეპარათ მის ვალიდობაში მისი რასის გამო, თუმცა სხვა ხელოვანებმა საბოლოოდ დაუтверდეს გადაწყვეტილება, რაც ბანისტერის უნარის და მხატვრული ღირებულების დადასტურება იყო. ეს გამარჯვება მხოლოდ პირადი ტრიუმფი არ იყო; ეს იყო რასობრივი დისკრიმინაციის კედლის სიმბოლური გატეხვა ხელოვნების სამყაროში. “Under the Oaks”-ს გარდა, ნამუშევრებმა, როგორიცაა “Boston Street Scene (Boston Common)”, რომელიც Walters Art Museum-ში ინახება, აჩვენა მისი უნარი ყოველდღიური ცხოვრების ღირსებით და წყნარი დაკვირვებით აღწერა. ნახატებმა, როგორიცაა “Newspaper Boy”, Smithsonian American Art Museum-ის კოლექციაში, XIX საუკუნის ურბანული არსებობის ჩახედვის საშუალება მოგვცეს, ხოლო ნამუშევრებმა, როგორიცაა “Tree Landscape”, “Sunset”, “Untitled (Woman Walking with Cow)”, და “Untitled (Man with Two Oxen)”, მუდმივად წარმოადგენდნენ მის მიდრეკილებას პასტორალურ თემებზე.
აღმოჩენილი მემკვიდრეობა: უგულებელყოფადან აღიარებამდე
მიუხედავად იმისა, რომ ბანისტერმა სიცოცხლეში აღიარება მიიღო, მისი ნამუშევრები გარკვეული პერიოდის განმავლობაში საზოგადოების ყურადღებას არ იქცევდნენ. ათწლეულების განმავლობაში ის დავიწყებული ფიგურა რჩებოდა, ხელოვნების ისტორიის დომინანტური ნარატივებით ჩრდილოვანებული. თუმცა, სამოქალაქო უფლებების მოძრაობამ და ყველა სფეროში აფროამერიკელების წვლილისადმი გაზრდილმა ინტერესმა 1970-იან წლებში გამოიწვია მისი ხელოვნების განახლებული ინტერესი. 1978 წელს, Rhode Island College-მა მის გალერეას მისი სახელი დაარქვა, თანმხლები გამოფენით “Four from Providence ~ Alston, Bannister, Jennings & Prophet”, რაც მნიშვნელოვანი ნაბიჯი იყო ამერიკის ხელოვნების ისტორიაში მისი ადგილის აღდგენისთვის. დღეს ბანისტერის ნახატვები წარმოდგენილია მთავარ მუზეუმებსა და კოლექციებში, მათ შორის Smithsonian American Art Museum-ში და Walters Art Museum-ში. მას სულ უფრო აღიარებენ არა მხოლოდ როგორც გამოჩენილ ლანდშაფტის მხატვარს, არამედ როგორც პიონერს, რომელმაც რასობრივი ბარიერები გატეხა და მომავალი თაობის აფროამერიკელ მხატვრებს გზა გაუხსნა. მისი ისტორია ძლიერი შეხსენებაა იმისა, რომ მხატვრული ბრწყინვალება შეიძლება აყვავდეს კიდეც უსიძნელოების მიუხედავად და ნამდვილი ტალანტი საბოლოოდ აღიარებას მიიღებს.
მუდმივი გავლენა
ბარბიზონის სკოლა: ღრმად არის გავლენილი საფრანგეთის ბარბიზონის სკოლის ხატვით, განსაკუთრებით ჟან-ფრანსუა მილეს მსგავსმა ხელოვანებმა.
ტონალიზმი: მისი სტილი შეესაბამება ტონალიზმს, ხასიათს, ატმოსფეროს და რბილ ტონალურ ღირებულებებს.
პიონერული სულია: ბანისტერმა რასობრივი ბარიერები გატეხა ხელოვნების სამყ
