ავტორი
დაბადებული: ნიუ-იორკი, ამერიკის შეერთებული შტატები
დევიდ ჯონსონი: ჩრდილო-აღმოსავლური სინათლის ქსოველი
დევიდ ჯონსონი, რომელიც 1827 წელს ნიუ-იორკში დაიბადა, თავისი სიცოცხლის პერიოდში ისეთი სახელი არ იყო, რომელიც საყოველთაოდ გაითვალისწერთებოდა, თუმცა მისი წვლილი ამერიკულ ლანდშაფტურ მხატვრობაში უაღრესად მნიშვნელოვანია. იგი ჰადსონის მდინარის სკოლის მეორე თაობის წარმომადგენელი იყო — მოძრაობისა, რომელიც მიზნად ისახავდა ამერიკის ბუნებრივი სამყაროს აღმატებული სილამაზისა და სულისკვეთების დაფიქსირებას. ეს მემკვიდრეობა მან მრავალწლიანი, საოცრად პროდუქტიული კარიერის განმავლობაში შეიძინა და ნატიფად გარდაქმნა. თავისი უფრო ფლამბოზური თანამედროვეებისგან განსხვავებით, ჯონსონის მიდგომას ახასიათებდა მშვიდი დაკვირვება, მეტსახი დეტალები და თითქმის მედიტაციური ხარისხი. სწორედ ამან დაიმკვიდრა მისი სახელი, როგორც ლუმინიზმის ოსტატის — სტილისა, რომელიც აქცენტს ტონალურ ნატიფ ცვლილებებსა და ატმოსფერულ ეფექტებზე აკეთებს, რათა არა დრამატული სპექტაკლი, არამედ განწყობა და გარემო შემოგვინახოს.
ჯონსონის ადრეული შემოქმედებითი გზა შეზღუდული ფორმალური მომზადებით დაიწყო. იგი 1845 და 1846 წლებში რეგისტრირდა დიზაინის ეროვნულ აკადემიაში, სადაც თავდაპირველად ანტიკურ ხელოვნებას სწავლობდა, სანამ ლანდშაფტურ მხატვრობისკენ არ მიიჩეოდა. გადამწყვეტი იყო ის ფაქტი, რომ იგი მცირე ხნით ჯასპერ ფრენს კროფსის მოწესრიგებად იმყოფებოდა — ჰადსონის მდინარის სკოლის საკვანდავი ფიგურისა, რომელიც ცნობილი იყო ველური ბუნების დრამატული გამოსახულებებით. თუმცა, ჯონსონის მხატვრული ფილოსოფია უფრო თავშეკავებული მიდგომისკენ იხრებოდა, რაც ბუნებასთან მისი პირდაპირი კავშირით იყო განპირობებული. მისმა პირველმა მნიშვნელოვანმა ნამუშევარმა, „ჰეინს ფოლ, კაუტერსკილ კლოვ“ (1849), რომელიც კროფსისა და ჯონ უილიამ კასილესთან ერთად შექმნა, საფუძველი ჩაუყარა მის პროფესიულ კარიერას და აჩვენა მისი ნიჭი, რათა ადირონდა მთებში სინათლისა და ჩრდილის ნიუანსები. ეს ადრეული თანამშრომლობა ხაზს უსვამდა საერთო მისწრაფებას — დაგვესწრო ბუნების სირთულეები და გადაგვეთქვა ტილოზე.
ლუმინისტური შტრიხები
1850-იან წლებში ჯონსონის შემოქმედებითი განვითარების პროცესში მისი ტექნიკა დაიხვეწა და მან დაიშორა ადრეული ჰადსონის მდინარის მხატვრების ზედმეტად რომანტიზებული ლანდშაფტები. იგი პრიორიტეტს ანიჭებდა სიზუსტესა და ნატიფობას, სადაც დეტალურად ასახავდა ხის ქერქს, ქვის ფორმ formations და წყლის ზედაპირზე არსებულ არეკლასებს. ეს პერიოდი მოასწავდა გადასვლას ლუმინიზმზე — სტილზე, რომელიც ხასიათდება რბილი, გაბნეული სინათლით, ატმოსმოსფერული პერსპექტივით და მზის სხივების წარმავალი ეფექტების დაჭერით. ამ დროს მისი ნახატები ხშირად ასახავდა მარტოხელა ფიგურებს, რომლებიც ბუნების უზარმაზრობის წინაშე მცირე ჩანდებოდნენ, რაც დამშვიდების, ჭვრეტისა და ბუნებრივ სამყაროსთან ღრმა კავშირის შეგრძნებას იწვევდა. კასილესა და კენსეტის გავლენა აშკარა იყო, თუმცა ჯონსომ ლუმინისტურ ჩარჩოებში საკუთარი უნიკალური ხმა შეიმუშავა — რომელიც ფოტოგრაფიულ რეალიზმსა და ღრმა ატმოსფერულ განწყობას აერთიანებდა.
ამ ეპოქის გამორჩეული ნამუშევრებია ლეიკ ჯორჯის აღწერილობები, სადაც მან საოცარი სიზუსტით დააფიქსირა წყლის მოციმციმე ზედაპირი და გარემომცველი ტყეები. ეს სცენები არ იყო მხოლოდ პეიზაჟის რეპრეზენტაცია; ისინი სავსე იყვნენ განწყობის განჭვრეტადი შეგრძნებით — დილის გრილი სიმშვიდით, ნაშუადღევის სინათლის ბუნდოვანი სითბოთი და მაღალი ფიჭვების მიერ მოთხვეული დრამატული ჩრდილებით. ჯონსონის უნარი, ეს ნატიფი ცვლილებები სინათლეში და ატესფეროში ტილოზე გადაეტანა, სწორედ ის არის, რაც მის ნამუშევრებს გამორჩეულს ხდის.
ბარბიზონის გავლენისკენ გადასვლა
როდესაც 1870-იან წლები დაიწყო, ჯონსონის მხატვრული სტილი თვალსაჩინო ტრანსფორმაციას განიცდია. მან დაიწყო ფრანგული ბარბიზონის სკოლის ელემენტების ინტეგრირება, რომელიც ცნობილია პლენ-ერ (ჰაერზე) მხატვრობით და რბელი, გაბნეული სინათლით განათებული სოფლის ლანდშაფტებით. მიუხედავად იმისა, რომ ეს სტილისტური ცვლილება თავდაპირველად არაერთგვაროვან რეაქციას იწვევდა მისი კოლეგების მხრიდან, იგი ასახავდა უფრო ფართო ტენდენციას ამერიკულ ხელოვანებში, რომლებიც ევროპულ შემოქმედებით პროცესებთან დაკავშირებას ცდილობდნენ. ამ პერიოდის ჯონსონის ნახატები ხშირად ასახავდა ნიუ-იორკის შუა ნაწილის პასტორალურ სცენებს — rolling hills, ფერმებს და პატარა სოფლებს — რომლებიც წარმოდგენილი იყო მკვდარი პალიტრით და მშვიდი ინტიმურობის შეგრძნებით.
ბარბიზონის გავლენის მიუხედავად, ჯონსს არასდროს მიატოვებია თავისი ლუმინისტური ფესვები. მისმა გვიანდელმა ნამუშევრებმა შეინარჩუნეს სენსიტიურობა სინათლისა და ატმოსფეროს მიმართ, თუმცა ტონალურ მნიშვნელობებსა და ფერების ნატიფ ვარიაციებზე აქცენტი უფრო გაძლიერდა. მან განაგრძო ისეთი საკულტო ლანდშაფტების შექმნა, როგორიცაა „სქულის მთები, ნიუ-ჯერსი“ (1874), რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს მის ოსტატობას ჩრდილო-აღმოსავლური პეიზაჟის არსის დაჭერაში.
მემკვიდრეობა და აღიარება
დევიდ ჯონსონის კარიერა თითქმის ნახევარი საუკუნე გრძელდებოდა, რის განმავლობაშიც მან ფართოდ გამოფენდა თავისი ნამუშევრები ამერიკის უმსხვილეს სახელოვან ცენტრებში, მათ შორის ჩიკაგოში, ბოსტონსა და ფილადელფიაში. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ვერასდროს მიაღწია თავის თანამედროვეთა ისეთ ფართო დიდებას, მისმა შემოქმედებამ მე-20 საუკუნის ბოლოს ახალი აღიარება მოიპოვა, რაც ძირითადად იმ მკვლევართა დამსახურებაა, რომლებმაც დაინახეს მისი უნიკალური წვლილი ჰადსონის მდინარის სკოლასა და ლუმინიზმში. დღეს ჯონსონის ნახატები ფასდება მათი ტექნიკური სიმჭიდროვის, ატმოსფერული ხარისხისა და ჩრდილო-აღმსავლური სცენების გამომწვევი ძალისმიერი აღწერილობის გამო — ეს არის მშვიდი, მაგრამ მარადიული მემკვიდრეობა, რომელიც დღემდე აღძრავს ხელოვნების მოყვარულთა გულებს.
მისი ნამუშევრები დღეს ინახება ისეთ პრესტიჟულ კოლექციებში, როგორიცაა ჰერბერტ ფ. ჯონსონის სახელობის ხელოვნების მუზეუმი კორნელის უნივერსიტეტში და პიასეკა-ჯონსონის კოლექცია პრინსტონში, რაც გარანტიას იძლევა, რომ მისი წვლილი ამერიკულ ლანდშაფტურ მხატვრობაში მომავალი თაობებისთვისაც საგანძური დარჩება.
მუზეუმი
გამოფენილია: Washington, USA
ეროვნული ხელოვნების გალერეა: ხედვების სადიდრებელი
ამერიკის დედაქალაქის, ვაშინგტონის ცენტრში, მდებარე ეროვნული ხელოვნების გალერეა არ არის მხოლოდ შედევრების საცავი. ეს არის ჩაღმთვარე თავშესაფარი, რომელიც აშკარად წარმოადგენს ამერიკის კულტურულ მისწრაფებებს და დინამიური დიალოგს, რომელიც მოიცავს საუკუნეების შემოქმედებით გამოხატვას. 1937 წელს ანდრიუ მელონის წინდახედვით გაკეთებული გულუხვიანმა ამაგით დაარსებული გალერეა კონცეფცია არ იყო მხოლოდ შენობა, არამედ სივრცე, რომელიც განკუთვნილია როგორც საფიქრო აღმსარებლობისთვის, ისე ხელოვნების βαθოძ深的 ძალაუფლების აქტიური ჩართვისთვის.
გალერეის ისტორია მელონის გამორჩეული კოლექციით იწყება, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში იყო შეკრებილი და გულუხვიათად გადასცა მისი შექმნისთვის. ეს პირვანდელი ასამბლაცი წარმოადგენდა ინსტიტუტის საფუძველს, რომელშიც ირიცხება რენესანსის დიდებულების მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები – ლიონარდო და ვინჩის მომხიალე ჯინევრა დე ბენსი, პორტრეტი, რომელიც სავსეა ინტიმური დეტალებითა და ფსიქოლოგიური სიღრმით; მიქელანჯელოს ძლიერი მკვდარი მონა, ადამიანის ფორმის და ტკივილის აღიარება; და რაფაელის ნათელი მადომა დელ პრატო, რომელიც გამოირჩევა სიმშვიდითა და კეთილად. ამ საკულტო ფიგურების გარდა, კოლექცია სწრაფად გაფართოვდა გამოჩენილი კოლექციონერების, როგორიცაა პოლ მელონი, აილსა მელონი ბრუსი და ჩესტერ დეილის შემდგომიDonations-ის წყალობით, თითოეულმა მათგანმა საკუთარი უნიკალური გემოვნებითა და აღფრთოვანებით ამრავლებდა გალერეის ისტორიას. ჩესტერ დეილის კოლექცია, რომელიც საყოველთაოდ ხელმისაწვდომია, არის ინსტიტუტში ერთ-ერთი ძვირფასი ნუგეში – იმპრესიონისტული და თანამედროვე έργების შესანიშნავი ასამბლაცი, რომელთა შორის არიან სეზანის, მათისა და პიკასოს სახელები. წარმოიდგინეთ, როგორ დგანთ ცოცხალ მონეს წინაშე, გრძნობთ, როგორ ცდილობს ნათელი ფერები ტილოზე მოცემული ხატვის შესრულებას, ან როგორ იხტენთ პიკასოს ბრმა ფორმებში – ეს მხოლოდ რამდენიმე ჩანაწერია იმის შესახებ, რაც ინსტიტუტში ინახებება.
არქიტექტურული ჰარმონია: დასავლეთი ხვდება აღმოსავლეთს
გალერეის არქიტექტურული კონცეფცია თავმოყრილია მისი ისტორიის გასაგებად. დასავლეთის შენობა, რომელიც შესანიშნავად არის მოწყობილი ჯონ რასელ პოპის მიერ, ძლიერ ემზადება αρχαίων Ρωμαϊκών და ιταλικών რენესანსული ტრადიციებისგან – კლასიკური ხელოვნების ტრადიციებისადმი განუწყვეტელი თაყვანმცემლობა, რომელმაც βαθιά επηρέασε δυτική τέχνη. მისი მაღალი ჭერები, ფრთხილად გათვლილი დეტალები და მშვიდი დიდებულების გრძნობა ქმნიან ატმოსფეროს, რომელიც სრულყოფილად შეესაბამება საფიქრო ნახვრებს. ნათელი სინათლე ჩასულია თაღოვანი ფანჯრების გავლისა და მარმარილოს იატაკისა და ქანდაკებების განათების საშუალებით, რაც გრძნობს დროს უსწავლელობას. მკვეთრი კონტრასტში, აღმოსავლეთის შენობა, რომელიც შეიქმნა I.M. Pei-ის მიერ, წარმოადგენს მოდერნიზმის ბედად ღიად გამოცხადებას. მისი მაღალი ატრიუმი, რომელიც სავსეა ნათლით – ინჟინერიის შედევრი, რომელიც იყენებს ჰელიოსტატურ зеркала-ს 햇빛을 재방향하는 데 사용됩니다 – तुरंत устанавливает динамичное и просторное пространство – намеренное отклонение от традиционных планировок галереи. ეს შენობა არ არის მხოლოდ ხელოვნების სანახავი ადგილი; ეს თავმოყრილად არის გამოცხადებული თანამედროვე დიზაინისა და არქიტექტურული ინოვაციების შესაძლებლობები.
ხელოვნების გალერეის ფარგლები: ცოცხალი მუზეუმი
ეროვნული ხელოვნების გალერეა არ არის სტატიკური ინსტიტუტი; ეს არის მხატვრული მოღვაწეობის ζωηρός కేంద్రം. რეგულარული лекции, კონფერენციები, საგანმანათლებლო ტურები და ακόμη μουσικής изпълнения обогащают опыт посетителей, способствуя более глубокому пониманию истории искусства и ее сложностей. გალერეის აქტიური ჩართულობა მხატვრებსა და მეცნიერებთან მთელს მსოფლიოში კულტივირებას უქმნის დინამიურ ინტელექტუალურ საზოგადოებას, რომელიც მიძღვნილია ინოვაციების ხელშეწყობასა და კრიტიკული ჩართვას. არ გამოტოვოთ შესაძლებლობა შესწავლითი ჰოლანდიური ოქროს ხანის ნახატები, რაც ნათარგმნია იან ბოთის ფირფიტა 5: Stag Beetle-ით, რომელიც წარმოადგენს ფრთხილად გათვლილ დეტალებსა და ნათელ ხარისხს – ეპოქის აღქმის და სამეცნიერო წარმომადგენლობისკენ მიდგომას. ხოლო მათთვის, ვინც ეძებს თანამედროვე პერსპექტივებს, განიხილეთ Missouri Pettway-ის ჩუქურთმეები Gee's Bend-დან, რომლებიც შეიცავს მწველი მოთხრობებს, ან Arshile Gorky-ს ფორმების ბიომორფულას, რომელიც გამოწვევს და вдохновит. გალერეა კვლავაც შეინარჩუნებს ხელოვნებას ყველასთვის ხელმისაწვდომად, როგორც მისი მისიაზე აღებულ ძირითადი პრინციპის შესატყარიანება – ამერიკის ხალხს ემსახურება.
